Wyrok Sądu Okręgowego

I C 1234/20

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

dnia 25 maja 2023 roku

Sąd Okręgowy w Warszawie w dniu 25 maja 2023 roku Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSO Anna Kowalska

Protokolant: Jan Nowak

po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2023 roku w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa Adama Wiśniewskiego

przeciwko Kredyt Bank S.A. z siedzibą w Warszawie, Fundusz Inwestycyjny "Złota Jesień" z siedzibą w Krakowie

o ustalenie nieważności przelewu wierzytelności

1. oddala powództwo;

2. nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu pozwanym kosztów procesu;

3. nieuiszczone koszty sądowe przejmuje na rachunek Skarbu Państwa.

/-/ SSO Anna Kowalska

I C 1234/20

UZASADNIENIE

Pozwem skierowanym do Sądu Okręgowego w Warszawie, Adam Wiśniewski wniósł o ustalenie nieważności przelewu jego wierzytelności w postaci kredytu gotówkowo-konsumpcyjnego z dnia 15 stycznia 2020 roku z Kredyt Bank S.A. z siedzibą w Warszawie do Fundusz Inwestycyjny "Złota Jesień" z siedzibą w Krakowie oraz zasądzenia od pozwanych na jego rzecz kosztów procesu wg norm przepisanych. W uzasadnieniu powód podniósł, iż przelew wierzytelności został dokonany bez jego zgody, przelew wierzytelności nie odpowiadał standardom, pozwany bank przekazał funduszowi jego dane osobowe co stanowiło złamanie tajemnicy bankowej (pozew k. 5-9, protokół rozprawy k. 76).

W odpowiedzi na pozew Kredyt Bank S.A. z siedzibą w Warszawie (zwany dalej bankiem) wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany podniósł, iż strony zawarły umowę kredytu odnawialnego, ze względu na brak spłaty w uzgodnionym terminie kwoty kredytu przez powoda, bank wypowiedział umowę kredytu, jednocześnie wzywając powoda do zapłaty wierzytelności. Następnie wobec braku zapłaty, pozwany wystąpił do sądu o zapłatę zaległej należności. Po uzyskaniu przeciwko powodowi nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym i skierowaniu wniosku do komornika o wszczęcie egzekucji, pozwany zawiadomił powoda o zmianie wierzyciela. Zdaniem pozwanego warunek zgody dłużnika na dokonanie przelewu nie ma zastosowania do przelewów wierzytelności kredytowych dokonanych przez bank przed dniem 1 stycznia 2018 roku, jeżeli spełnione zostały dodatkowe warunki. Z tych względów przelew wierzytelności z tytułu umowy kredytu nastąpił w sposób prawidłowy (odpowiedź na pozew k. 29-32).

W odpowiedzi na pozew Fundusz Inwestycyjny "Złota Jesień" z siedzibą w Krakowie (zwany dalej funduszem) wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów niniejszego postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany podniósł, iż bank nie był obowiązany do uzyskania zgody dłużnika banku na przelew wierzytelności z tytułu kredytu, wobec niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu określonych w umowie. Zdaniem pozwanego funduszu nie do zaakceptowania jest teza, z której wynika, że brak zgody dłużnika na cesję wierzytelności warunkuje ważność tej cesji (odpowiedź na pozew k. 78-79).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 15 stycznia 2020 roku pomiędzy Adamem Wiśniewskim, a Kredyt Bank S.A. z siedzibą w Warszawie doszło do zawarcia umowy kredytu odnawialnego dla posiadaczy superkonta. Na podstawie tej umowy bank udzielił kredytobiorcy odnawialnego kredytu na bieżące potrzeby w kwocie 10 000 złotych. Ze względu na brak spłaty w uzgodnionym terminie kwoty kredytu odnawialnego, bank pismem z dnia 15 marca 2022 roku wypowiedział umowę kredytu z zachowaniem 30 dniowego okresu wypowiedzenia. Kolejnymi pismami bank wzywał powoda do dobrowolnej zapłaty należności. Wobec braku uregulowania wierzytelności, bank wystąpił przeciwko powodowi z pozwem o zapłatę. W dniu 15 maja 2022 roku Sąd Rejonowy w Warszawie wydał przeciwko powodowi nakaz zapłaty, nadając mu klauzulę wykonalności. W dniu 20 maja 2022 roku bank wystąpił do komornika sądowego z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Następnie pismem z dnia 25 maja 2022 roku bank zawiadomił powoda, że na podstawie umowy z dnia 1 czerwca 2022 roku dokonał przelewu wierzytelności powoda z tytułu umowy kredytu na rzecz funduszu. Pozwany bank poinformował powoda, że przeniesienie wierzytelności stało się skuteczne dnia 30 maja 2022 roku, a zapłata świadczenia z tytułu umowy kredytu winna nastąpić na rzecz aktualnego wierzyciela tj funduszu (umowa kredytu odnawialnego wraz z aneksem k.33-37, wypowiedzenie umowy k. 38, wezwania do zapłaty k.39-40, pozew o zapłatę k. 41-43, nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym S.R. w Warszawie k. 44-45, wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego k. 46-47, zawiadomienie k. 48, bezsporne).

Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o złożone dokumenty, których treść i autentyczność nie była kwestionowana przez strony. Należy zauważyć, iż w istocie stan faktyczny był bezsporny, natomiast strony różniła interpretacja prawna tak ustalonych faktów.

Sąd zważył co następuje:

Powód domagał się ustalenia nieważności przelewu wierzytelności pomiędzy bankiem, a funduszem. Zgodnie z art. 189 k.p.c. powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny powoda jest materialnoprawną przesłanką zasadności powództwa o ustalenie, choć nie jedyną decydującą o jego uwzględnieniu. Mówiąc inaczej interes prawny, który posiada powód wytaczając powództwo o ustalenie w niniejszej sprawie, nie oznacza zasadności powództwa o ustalenie.

Skuteczność umowy kredytu z prawem przelewu wierzytelności należy oceniać z punktu widzenia przepisów obowiązujących w dacie jej dokonania, a więc w niniejszej sprawie w dniu 1 czerwca 2022 roku. Tym samym należy mieć na względzie, że zastosowanie będą mieć przepisy obowiązujące przed nowelizacją ustawy o funduszach inwestycyjnych z dnia 1 stycznia 2018 roku (Dz. U. z 2018 r. nr 10, poz. 20), zmieniającej powyższą ustawę z dniem 1 stycznia 2018 roku. To przesądza, że w sprawie będą mieć zastosowanie obowiązujące przed wskazaną nowelizacją ustawy przepisy art. 50 ust 1-4 ustawy w jej brzmieniu z 2017 roku oraz art. 76 ustawy prawo bankowe, też przed ich uchyleniem powołana nowelizacją.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych w pierwotnym brzmieniu tej ustawy - do przelewu wierzytelności banku na fundusz sekurytyzacyjny, z tytułu umów zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy art. 76 ustawy Prawo bankowe, z zastrzeżeniem ust. 2-4 wskazanego art. 50. Podczas gdy art. 76 Prawa bankowego wymagał uzyskania przez bank zgody dłużnika banku na przelew wierzytelności, to zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych bank nie jest obowiązany do uzyskania zgody dłużnika banku na przelew wierzytelności banku z tytułu umów kredytu, w przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu, określonych w umowie. Według art. 50 ust. 3 powołanej ustawy bank przed zawarciem z funduszem sekurytyzacyjnym umowy przelewu wierzytelności banku z tytułu umów kredytu, spełniających przesłankę, o której mowa w art. 50 ust. 2 jest obowiązany wezwać do zapłaty dłużnika banku na warunkach, które wskazuje art. 50 ust. 3 i 4 tej ustawy. Mianowicie przed zawarciem umowy cesji z funduszem bank obowiązany jest wezwać dłużnika do zapłaty, wyznaczając mu 30 termin zapłaty należności, do wysokości określonej w wezwaniu, a do wezwania bank dołącza informację ,że w razie nie wywiązania się z obowiązków określonych w wezwaniu wierzytelność będzie przelana na fundusz.

Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że wymagania wskazane przez przytoczone przepisy zostały w niniejszej sprawie spełnione. Tak więc w świetle mającego zastosowanie w tej sprawie art. 50 ustawy o funduszach inwestycyjnych umowy kredytowe, zawarte przed wejściem w życie ustawy o funduszach inwestycyjnych z dnia 1 stycznia 2018 roku (umowa w sprawie niniejszej została zawarta dnia 15 stycznia 2020 roku) nie wymagają, w okolicznościach wskazanych w tym przepisie zgody dłużnika na dokonanie cesji wierzytelności z tytułu umów kredytowych. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2017 roku ( I CSK 123/17, OSNC 2018, nr 5, poz. 45), jak również w orzeczeniu z dnia 20 stycznia 2018 roku (II CSK 456/17), w którym stwierdzono, że jeżeli dłużnik banku będący kredytobiorcą nie dotrzymuje warunków udzielenia kredytu, bank może dokonać przelewu wierzytelności na rzecz funduszu sekurytyzacyjnego bez zgody zarówno tego dłużnika, jak i dłużnika banku z tytułu zabezpieczonego kredytu. Zgodnie z art. 509 § 1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Zgoda ta byłaby potrzebna jeżeli w umowie wierzyciela z dłużnikiem wyłączono by możliwość przeniesienia wierzytelności, co w sprawie nie ma miejsca. Przelew tej wierzytelności nie pogarsza sytuacji dłużnika. Żaden przepis ustawy nie zakazywał przelewu tej wierzytelności, jak również nie sprzeciwiała mu się właściwość tego zobowiązania (np. czynność została dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela). Na skutek przelewu nie uległ zmianie stosunek zobowiązaniowy, a jedynie na nabywcę wierzytelności (fundusz) przeszedł ogół uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi (bank). Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa wymóg uzyskania oświadczenia o poddaniu się egzekucji na rzecz funduszu sekurytyzacyjnego nie jest warunkiem skuteczności i ważności przelewu wierzytelności banku na fundusz sekurytyzacyjny. Podobnie zgodnie z art. 51 ustawy o funduszach inwestycyjnych nie jest potrzebne uzyskiwanie zgody dłużnika na przetwarzanie jego danych osobowych w procesie sekurytyzacji wierzytelności.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił powództwo w całości, o czym orzekł w punkcie pierwszym wyroku.

O kosztach procesu Sąd orzekł w oparciu o art. 102 k.p.c., który przewiduje, iż w wypadkach szczególnie uzasadnionych Sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Powód był zwolniony od kosztów sądowych w części tj. od opłaty od pozwu ponad kwotę 300 złotych. Biorąc pod uwagę jej sytuację rodzinną, osobistą, majątkową i dochody powoda, które to okoliczności legły u podstaw częściowego zwolnienia (vide oświadczenie powoda, bezsporne), Sąd nie obciążył powoda kosztami sądowymi- poza uiszczonymi oraz kosztami zastępstwa prawnego pozwanych, o czym orzeczono w punkcie 2-gim i 3-cim wyroku.

/-/ SSO Anna Kowalska