Wyrok Sądu Okręgowego

Sygn. akt I C 1234/23

WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

dnia 15 marca 2024 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, 15 marca 2024 r. Wydział Cywilnyw składzie:Przewodniczący: Anna KowalskaProtokolant: Jan Nowakpo rozpoznaniu w dniu 10 marca 2024 r. w Warszawiena rozprawiesprawy z powództwa Adam Wiśniewskiprzeciwko ElektroS.A. z siedzibą w Krakowieo zapłatę

1. oddala powództwo,

2. zasądza od powoda Adam Wiśniewski na rzecz pozwanej ElektroS.A. z siedzibą w Krakowie kwotę 15 marca 2024 r. ( piętnaście tysięcy ) złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego pozwanej,

3. nieuiszczone przez powoda koszty sądowe przejmuje na rachunek Skarbu Państwa.

/-/ Anna Kowalska

UZASADNIENIE

W pozwie skierowanym do Sądu Okręgowego w Warszawie Adam Wiśniewski wniósł o zasądzenie od ElektroS.A. w Krakowie na swoją rzecz kwoty 50 000 złotych, tytułem zwrotu wniesionego wkładu mieszkaniowego i równowartości kwot uiszczanych przez niego w opłatach miesięcznych tytułem używania lokalu mieszkalnego nr 12 położonego przy ul. Kwiatowej 10 w Krakowie oraz tytułem spłaty miesięcznych rat kredytu udzielonego przez bank Spółdzielni na budowę przedmiotowego lokalu. W konsekwencji powód zażądał od pozwanej kwoty 50 000 złotych jako wartości rynkowej lokalu.W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż pozwana Spółdzielnia nie chce uznać praw powoda do przedmiotowego lokalu, mimo faktu, iż powód zamieszkuje w powyższym lokalu od 10 lat na podstawie otrzymanego przydziału do tego lokalu. W treści uzasadnienia powód wskazał również, iż wpłacił wkład członkowski na lokal mieszkalny nr 12 położony przy ul. Kwiatowej 10 w Krakowie, a także spłacił całość kosztów związanych z budową mieszkania. Spółdzielnia natomiast dokonała tzw. "uspółdzielczenia" uiszczonej przez powoda wpłaty, co jego zdaniem było sprzeczne z obowiązującym prawem, a przede wszystkim z ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych. W treści pozwu powód zaznaczył, iż wpłata powyższego wkładu członkowskiego została przez niego dokonana tytułem spłaty kredytu przeznaczonego na budowę przedmiotowego lokalu mieszkalnego (pozew wraz z uzasadnieniem k. 2, protokół rozprawy k.5).

W odpowiedzi na pozew pełnomocnik pozwanej ElektroS.A. w Krakowie wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nadto pełnomocnik pozwanej wniósł o dołączenie i przeprowadzenie dowodu z akt sprawy Sądu Okręgowego w Krakowie I C 4321/20 Wydziału Cywilnego o sygnaturze I C 4321/20.W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pełnomocnik pozwanej wskazał, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie I C 4321/20 Wydziału Cywilnego w sprawie o sygn. akt I C 4321/20 powództwo powoda przeciwko pozwanej Spółdzielni o ustalenie, że powodowi przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu nr 12 położonego przy ul. Kwiatowej 10 w Krakowie, następnie przekształcone na rozprawie przed Sądem w dniu 5 stycznia 2021 r. w żądanie o odzwierciedlenie w dokumentacji finansowo-księgowej Spółdzielni "ElektroS.A." faktu, że wkład członkowski, wpisowe oraz pełna spłata kredytu na wybudowanie mieszkania została dokonana w obowiązującej wysokości zgodnie z żądaniem Spółdzielni "ElektroS.A." oraz o zobowiązanie Spółdzielni do przekształcenia prawa lokatorskiego w prawo własnościowe do lokalu, zostało oddalone. Dodatkowo pełnomocnik pozwanej wskazał, iż jak wynika z treści uzasadnienia powyższego wyroku, powód nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu w postaci lokatorskiego prawa do lokalu nr 12 przy ul. Kwiatowej 10 w Krakowie, jak również wkładu mieszkaniowego związanego z tym lokalem. W związku z powyższym roszczenie powoda przeciwko Spółdzielni o zapłatę kwoty 50 000 złotych tytułem zwrotu wniesionego wkładu mieszkaniowego i równowartości kwot wnoszonych przez powoda przez 10 lat w opłatach miesięcznych za używanie lokalu tytułem spłaty miesięcznych rat kredytu udzielonego przez bank Spółdzielni na budowę przedmiotowego lokalu jest bezzasadne (odpowiedź na pozew wraz z uzasadnieniem k. 7, protokół rozprawy k.10).

Postanowieniem z dnia 15 lutego 2024 r. Sąd dopuścił dowód z dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy o sygnaturze I C 4321/20 na następujących kartach: 15, 16, 17, 18, 19 (protokół rozprawy k. 12).Sąd ustalił następujący stan faktyczny:W dniu 10 stycznia 2014 r. Barbara Wiśniewska - była żona powoda - otrzymała przydział lokatorskiego prawa do lokalu nr 12 położonego przy ul. Kwiatowej 10 w Krakowie. W przydziale tym zostało wskazane, iż w przedmiotowym lokalu, oprócz Barbary Wiśniewskiej, mają prawo również zamieszkiwać powód Adam Wiśniewski oraz jej córka Karolina Wiśniewska. W dniu 20 stycznia 2018 r. Barbara Wiśniewska złożyła wniosek do Spółdzielni ElektroS.A. o zamianę posiadanego mieszkania na dom jednorodzinny. W odpowiedzi na powyższy wniosek Spółdzielnia zaproponowała Barbarze Wiśniewskiej dom jednorodzinny typu "B" położony przy ulicy Słonecznej 5 w Krakowie. W dniu 25 stycznia 2018 roku Barbara Wiśniewska złożyła pisemne oświadczenie, w którym zobowiązała się do przekazania lokalu mieszkalnego położonego przy ulicy Kwiatowej 10 m. Kraków w Krakowie Spółdzielni "ElektroS.A." w terminie 30 dni od daty otrzymania kluczy do domku jednorodzinnego na ulicy Słonecznej 5. Powyższe oświadczenie złożył również powód Adam Wiśniewski w dniu 25 stycznia 2018 roku. W tym samym dniu Spółdzielnia ElektroS.A. dokonała przydziału na rzecz Barbary Wiśniewskiej i Adama Wiśniewskiego domu położonego przy ul. Słonecznej 5 w Krakowie. W dniu 1 lutego 2018 r. powód został przyjęty w poczet członków spółdzielni "ElektroS.A.", jako członek współmałżonek (pismo ElektroS.A. z dnia 1 lutego 2018 r. - k. 20, opinia biegłego sądowego z zakresu rachunkowości Maria Zielińska k. - 25).

Nabycie domu jednorodzinnego przy ul. Słonecznej 5 w Krakowie było finansowane w następujący sposób: 20 000 zł stanowiły środki własne, 50 000 zł stanowił kredyt, natomiast 30 000 zł stanowił zwaloryzowany wkład mieszkaniowy związany z lokalem mieszkalnym nr 12 przy ul. Kwiatowej 10 w Krakowie (zestawienie należności za segment przy ul. Słonecznej 5 k. - 30, opinia biegłego sądowego z zakresu rachunkowości Maria Zielińska k. - 25).W dniu 1 marca 2018 r. ElektroS.A. dokonała waloryzacji wkładu mieszkaniowego Barbary Wiśniewskiej i Adama Wiśniewskiego związanego z prawem do lokalu mieszkalnego nr 12 położonego przy ul. Kwiatowej 10 w Krakowie o kwotę 10 000 starych złotych. Tego samego dnia powyższa kwota zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego została przeksięgowana na poczet wkładu budowlanego na dom przy ul. Słonecznej 5. W opinii biegłej powyższe przeksięgowanie było przeksięgowaniem na inną inwestycję, nie zaś na inną spółdzielnię (zeznania biegłej sadowej z zakresu rachunkowości Maria Zielińska k. - 35, wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2021 r. sygn. akt I C 4321/20 wraz z uzasadnieniem k. 40).

Jak wynika z załączonych do akt niniejszej sprawy dokumentów w dniu 1 kwietnia 2019 r. Zebranie Przedstawicieli ElektroS.A. podjęło uchwałę o podziale Spółdzielni, przy czym jako datę podziału przyjęto dzień 1 maja 2019 roku. Na skutek tego podziału zostały wyodrębnione nowe spółdzielnie mieszkaniowe w tym Spółdzielnia Mieszkaniowa "Słoneczna", w której zasobach znalazł się dom jednorodzinny przy ul. Słonecznej 5 oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa "Kwiatowa", w której to zasobach znalazł się z kolei lokal mieszkalny nr 12 położony przy ul. Kwiatowej 10 w Krakowie. W dniu 1 czerwca 2019 r. Barbara Wiśniewska wraz z Adamem Wiśniewskim zostali członkami Spółdzielni Mieszkaniowej "Słoneczna", natomiast dom jednorodzinny położony przy ul. Słonecznej 5 znalazł się w zasobach tej spółdzielni (wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2021 r. sygn. akt I C 4321/20 wraz z uzasadnieniem k. 40).Jak wynika z oświadczenia złożonego przez powoda na rozprawie w dniu 10 marca 2024 r. powód nie pozostaje w związku małżeńskim z Barbarą Wiśniewską od 5 lat (protokół rozprawy z dnia 10 marca 2024 r. k. 45).Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu: o okoliczności bezsporne między stronami, dokumenty znajdujące się w aktach sprawy I C 4321/20 na następujących kartach: 15, 16, 17, 18, 19, których prawdziwość nie była przez żadną ze stron kwestionowana, a także nie wywołała wątpliwości Sądu.

Sąd zważył, co następuje:Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.W niniejszej sprawie powód domagał się zasądzenia od ElektroS.A. na swoją rzecz kwoty 50 000 zł tytułem zwrotu wniesionego wkładu mieszkaniowego i równowartości kwot uiszczanych przez niego w opłatach miesięcznych tytułem używania lokalu mieszkalnego nr 12 położonego przy ul. Kwiatowej 10 w Krakowie oraz tytułem spłaty miesięcznych rat kredytu udzielonego przez bank Spółdzielni na budowę przedmiotowego lokalu - określonej jako wartość rynkowa lokalu.W wyroku z dnia 10 stycznia 2021 r. w sprawie o sygnaturze akt I C 4321/20 Sąd Okręgowy stwierdził, iż powód nie wykazał, że przysługuje mu spółdzielcze lokatorskie prawo do przedmiotowego lokalu. Jak wynika z załączonych do akt niniejszej sprawy dokumentów w dniu 10 stycznia 2014 r. Barbara Wiśniewska, była żona powoda złożyła deklarację przystąpienia do ElektroS.A. i decyzją Zarządu z dnia 15 stycznia 2014 r. została przyjęta na członka Spółdzielni. W dniu 20 stycznia 2014 r. Barbara Wiśniewska otrzymała w tej Spółdzielni przydział lokatorskiego prawa do lokalu nr 12 przy ul. Kwiatowej 10 w Krakowie. Z powyższego przydziału wynikało, iż w przedmiotowym lokalu mieli prawo zamieszkiwać oprócz Barbary Wiśniewskiej również Adam Wiśniewski oraz Karolina Wiśniewska. Jak wynika z oświadczenia powoda złożonego na rozprawie w dniu 10 marca 2024 r. powód nie pozostaje w związku małżeńskim z Barbarą Wiśniewską od 5 lat. Z kolei Karolina Wiśniewska otrzymała przydział do przedmiotowego lokalu 10 lat później, bowiem w 2024 r. Zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami ustawy z dnia 16 września 1982 r. o spółdzielniach i ich związkach (Dz.U. nr 30, poz. 210 z późn. zm.) osoba fizyczna mogła być członkiem tylko jednej spółdzielni budownictwa mieszkaniowego i tym samym mogła mieć prawo tylko do jednego lokalu mieszkalnego na mocy art. 11 § 1 powyższej ustawy. W związku z powyższym spółdzielcze prawo do lokalu mogło przysługiwać tylko jednej osobie, chyba, że było włączone do wspólności ustawowej małżonków. Wobec faktu, iż Barbara i Adam Wiśniewscy nie pozostawali w związku małżeńskim od 5 lat, a tym samym we wspólności ustawowej, należy zaznaczyć, iż przydział spółdzielczego prawa do przedmiotowego lokalu nastąpił wyłącznie na rzecz Barbary Wiśniewskiej. W związku z powyższym powód nie posiadał ani nie posiada żadnego tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, jak również do wkładu mieszkaniowego wniesionego na ten lokal. Nadto należy zaznaczyć, że powód skorzystał z uprawnienia z art. 10 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. nr 30, poz. 210 z późn. zm.), iż członkami spółdzielni mogą być oboje małżonkowie, nawet, jeżeli prawo do powyższego lokalu przysługuje tylko jednemu z nich. W tym miejscu należy podkreślić, iż Adam Wiśniewski został przyjęty na członka ElektroS.A. dnia 1 lutego 2018 r., jako członek współmałżonek, jednakże w tym czasie powód od 5 lat nie pozostawał w związku małżeńskim z Barbarą Wiśniewską. Tym samym powód skorzystał z prawa, które mu de facto nie przysługiwało. W związku z powyższym twierdzenia powoda zawarte w treści pozwu, iż spółdzielnia nie chce uznać praw powoda do przedmiotowego lokalu są bezzasadne.

Z załączonych do akt niniejszej sprawy dokumentów wynika, iż w dniu 20 stycznia 2018 r. Barbara Wiśniewska złożyła do ElektroS.A. wniosek o zamianę posiadanego mieszkania na dom jednorodzinny. W odpowiedzi na powyższy wniosek ElektroS.A. zaproponowała Barbarze Wiśniewskiej domek jednorodzinny położony przy ul. Słonecznej 5 w Krakowie. W dniu 25 stycznia 2018 r. Barbara Wiśniewska złożyła oświadczenie na mocy, którego zobowiązała się do przekazania ElektroS.A. lokalu mieszkalnego nr 12 przy ul. Kwiatowej 10 w Krakowie w stanie wolnym w terminie 30 dni od daty otrzymania kluczy do domku jednorodzinnego położonego w Krakowie przy ul. Słonecznej 5. Jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy w wyroku z dnia 10 stycznia 2021 r. powyższa zamiana dokonana pomiędzy Barbarą Wiśniewską, a ElektroS.A. stanowiła de facto umowę, na mocy której Barbara Wiśniewska utraciła tytuł prawny do lokalu mieszkalnego nr 12 położonego przy ul Kwiatowej 10 w Krakowie. Powyższy tytuł prawny utracili zatem również Adam Wiśniewski i Karolina Wiśniewska. Nadto jak wynika z rozliczenia kosztów realizacji budynku "B" (k. 50) oraz z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości Maria Zielińska (k. 25) w dniu 1 marca 2018 r. ElektroS.A. dokonała waloryzacji wkładu mieszkaniowego Barbary Wiśniewskiej i Adama Wiśniewskiego związanego z prawem do lokalu mieszkalnego nr 12 położonego przy ul. Kwiatowej 10 w Krakowie o kwotę w wysokości 10 000 starych złotych. W związku z powyższym łączna wartość zwaloryzowanego wkładu wyniosła wówczas 40 000 starych złotych. W tym samym dniu powyższa kwota w wysokości 40 000 starych złotych została przeksięgowana na poczet wkładu budowlanego na domek jednorodzinny przy ul. Słonecznej 5. W opinii biegłej powyższe przeksięgowanie było przeksięgowaniem na inną inwestycję, tj. na dom, natomiast nie na inną spółdzielnię. Zatem od dnia dokonania przeksięgowania przedmiotowy wkład mieszkaniowy został związany z inwestycją w postaci domu jednorodzinnego przy ul. Słonecznej 5, nie był już zaś związany z lokalem mieszkalnym nr 12 położonym przy ul. Kwiatowej 10 w Krakowie.

Zgodnie z Uchwałą Rady Ministrów z dnia 1 stycznia 1983 r. w sprawie zapewnienia warunków dalszego rozwoju spółdzielczego budownictwa mieszkaniowego, ówczesne zasady kredytowania budownictwa mieszkaniowego, a przede wszystkim spółdzielczego, przewidywały udzielanie spółdzielniom mieszkaniowym kredytów bezprocentowo, natomiast spółdzielniom budowlano-mieszkaniowym w wysokości 3% w stosunku rocznym. Powyższy kredyt był kredytem umarzalnym. W przypadku nie umorzonej części kredytu była ona spłacana przez spółdzielnie do banku. Nie umorzona część kredytu stanowiła obowiązkowy składnik opłat miesięcznych za korzystanie z lokali spółdzielczych. Dotyczyło to również osób korzystających z lokalu spółdzielczego bez tytułu prawnego. Z powyższych opłat pokrywane były koszty związane z eksploatacją danego lokalu, natomiast rata spłaty kredytu nie podlegająca umorzeniu była traktowana, jako element czynszu w spółdzielniach mieszkaniowych. Jedynie w sytuacji przekształcenia lokatorskiego prawa do lokalu na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu powyższy wkład był zaliczany na konto wkładu budowlanego. Zatem w ocenie Sądu twierdzenia powoda, jakoby Spółdzielnia poprzez tzw. uspółdzielczenie, ukradła pieniądze uiszczone przez powoda tytułem spłaty kredytu przeznaczonego na wybudowanie przedmiotowego lokalu, są bezzasadne. Powodowi, co Sąd podkreśla nie przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu nr 12 przy ulicy Kwiatowej 10 nr 12 w Krakowie, ani też żadne prawa do wkładu mieszkaniowego wniesionego na ten lokal.Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w punkcie 1-szym wyroku.O kosztach procesu między stronami Sąd orzekł na podstawie art. 98§1, 99(1) i §2 w zw. z art. 108 k.p.c. zgodnie z jego wynikiem, zasądzając od powoda na rzecz pozwanej spółdzielni koszty procesu tj. koszty zastępstwa procesowego ustalone na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) w sprawie opłat za czynności adwokackie.Sąd przejął na rachunek Skarbu Państwa nieuiszczone przez powoda koszty sądowe w postaci opłaty od pozwu, od której tymczasowo był zwolniony powód. Podstawą faktyczną tego rozstrzygnięcia była jego sytuacja majątkowa, otrzymywane dochody i źródła utrzymania, a podstawą prawną art. 102 k.p.c., pozwalający Sądowi na odstąpienie od obciążenia kosztami strony przegrywającej w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Powyższe skutkowało orzeczeniem jak w punkcie 2-gim i 3-cim wyroku.

/-/ Anna Kowalska