Wyrok Sądu Okręgowego

I C 1234/20

WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

dnia 25 maja 2023 roku

Sąd Okręgowy w Warszawie, Wydział VI Cywilnyw składzie: Przewodniczący: SSO Anna Kowalska Protokolant: sekretarz sądowy Jan Nowak

po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2023 roku w Warszawiena rozprawiesprawy z powództwa Adama Wiśniewskiegoprzeciwko Skarbowi Państwa - reprezentowanego przez Prokuratora Rejonowego Warszawa-Śródmieście w Warszawie, Prezesa Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie, prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie zastępowanego przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa

o odszkodowanie

1. oddala powództwo;

2. zasądza od Adama Wiśniewskiego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

3. nakazuje zwrócić Adamowi Wiśniewskiemu ze skarbu Państwa - kasy Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 1500 (tysiąc pięćset) złotych tytułem niewykorzystanej części zaliczki uiszczonej na poczet opinii biegłego.

/-/ SSO Anna Kowalska

UZASADNIENIE

Adam Wiśniewski pozwem skierowanym do Sądu Okręgowego w Warszawie wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa - Prokuratury Rejonowej Warszawa-Śródmieście w Warszawie i Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie na jego rzecz kwoty 100 000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 1 stycznia 2022 r. oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu do powyższego powód powołując się na art. 417 § 1 k.c. wskazał, iż Prokuratura Rejonowa Warszawa-Śródmieście w Warszawie dokonując blokady rachunku inwestycyjnego w dniu 5 marca 2022 r. jak i zabezpieczenia kary grzywny grożącej powodowi - ówczesnemu podejrzanemu - poprzez zajęcie papierów wartościowych działała niezgodnie z prawem. Powyższe działania zdaniem powoda miały uzasadnienie jedynie w przypadku obiektywnego uznania, że Adam Wiśniewski faktycznie popełnił zarzucane mu przestępstwo. Ponadto w ocenie powoda niezgodnie z prawem działał również Sąd Rejonowy bezkrytycznie przyjmując zasadność ww. orzeczenia prokuratora. Ponadto powód zarzucił, iż Sąd nie dokonał stosownie do treści art. 294 § 1 k.p.k. w odpowiednim terminie wydania orzeczenia o upadku zabezpieczenia. Powód wskazał, iż strata, jaką poniósł na skutek niemożności dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunku inwestycyjnym prowadzonym przez Dom Maklerski "Invest" jest nie mniejsza niż 100 000 złotych.

W odpowiedzi na pozew Skarb Państwa - Prokurator Rejonowy Warszawa-Śródmieście w Warszawie oraz Prezes Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, z uwagi na treść powództwa wniósł w pierwszej kolejności o ustalenie, jako właściwego reprezentanta pozwanego także Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Ponadto wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu do powyższego pozwany podniósł, że powód nie wykazał żadnej z przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa. Ponadto podkreślił, że podstawą prawną do rozpatrzenia roszczenia w niniejszej sprawie jest art. 417¹ § 2 k.c., nie zaś art. 417 § 1 k.c. jak wskazywał powód.

Sąd dokonał właściwej reprezentacji Skarbu Państwa poprzez ustalenie, że podmiotem uprawnionym do podejmowania czynności w jego imieniu jest także Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Komisja Nadzoru Finansowego złożyła do Prokuratury Rejonowej Warszawa-Śródmieście w Warszawie w dniu 1 lutego 2022 r. zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia m.in. przez Adama Wiśniewskiego przestępstwa przewidzianego w art. 187 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2005 r. poz. 1834) polegającego na wykorzystaniu poufnej informacji dotyczącej zmiany udziałowców jednej ze spółek.

W związku z powyższym, w oparciu o art. 303 k.p.k. i art. 313 § 1 k.p.k. wszczęte zostało śledztwo w sprawie, prowadzone w Prokuraturze Rejonowej Warszawa-Śródmieście w Warszawie za nr PR 1 Ds. 234/22 z uwagi na uzasadnione podejrzenie przestępstwa.

Postanowieniem z dnia 1 marca 2022 r. wydanym w sprawie o sygn. PR 1 Ds. 234/22, na podstawie art. 109 ust. 1, 2 i 3 ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym, Prokurator Prokuratury Rejonowej Warszawa-Śródmieście w Warszawie dokonał blokady rachunku powoda prowadzonego przez Dom Maklerski "Invest" w zakresie posiadanych aktywów na rachunku papierów wartościowych oraz rachunku pieniężnym, służącym do jego obsługi, tj. 1000 akcji Spółki "Alfa" S.A., 500 akcji Spółki "Beta" S.A. i środków pieniężnych w kwocie 2000 złotych, w celu uniemożliwienia dysponowania i korzystania z w/w aktywów, przez Adama Wiśniewskiego na czas do dnia 1 czerwca 2022 r.

Na skutek zażalenia powoda postanowieniem z dnia 15 marca 2022 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II Kz 123/22, Sąd Rejonowy w Warszawie utrzymał w mocy ww. postanowienie Prokuratora z dnia 1 marca 2022 r. o zablokowaniu rachunku finansowego i papierów wartościowych.

Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2022 r. Prokurator w sprawie o sygn. PR 1 Ds. 234/22, zabezpieczył na mieniu podejrzanego Adama Wiśniewskiego grożącą mu karę grzywny w wysokości do 50 000 złotych poprzez zajęcie znajdujących się na rachunku inwestycyjnym o nr 1234567890, prowadzonym przez Dom Maklerski "Invest" z siedzibą w Warszawie, praw majątkowych z papierów wartościowych oraz poprzez zajęcie rachunku bankowego (pieniężnego) służącego do obsługi wyżej wymienionego rachunku papierów wartościowych.

Sąd Rejonowy w Warszawie postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2022 r. wydanym w sprawie o sygn. II Kz 124/22 nie uwzględnił zażalenia powoda na postanowienie Prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym i zaskarżone postanowienie z dnia 1 kwietnia 2022 r. utrzymał w mocy.

W dniu 1 maja 2022 r. wniesiony został przeciwko powodowi akt oskarżenia, w którym oskarżony on został o popełnienie przestępstwa określonego w art. 187 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.

Oskarżony Adam Wiśniewski został uniewinniony od zarzuconego mu czynu wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie II Wydziale Karnym wydanym w sprawie o sygn. akt II K 1234/22, w dniu 15 grudnia 2022 r.

Pismem z dnia 20 grudnia 2022 r. powód za pośrednictwem pełnomocnika wniósł do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie o powiadomienie Komornika Sądowego oraz Domu Maklerskiego "Invest" w Warszawie o tym, iż utraciło moc postanowienie Prokuratora Rejonowego Warszawa-Śródmieście w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2022 r. wydane w sprawie o sygn. PR 1 Ds. 234/22 o dokonaniu zabezpieczenia kary grzywny w wysokości 50 000 złotych grożącej Adamowi Wiśniewskiemu.

Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2023 r. Sąd Rejonowy w Warszawie II Wydział Karny orzekł, iż upadło zabezpieczenie majątkowe dokonane na mieniu oskarżonego Adama Wiśniewskiego zastosowane na mocy postanowienia Prokuratury Rejonowej Warszawa-Śródmieście w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2022 r.

W dniu dokonania zabezpieczenia na rachunku maklerskim powoda, tj. 1 kwietnia 2022 r. kurs zamknięcia za akcję Spółki "Alfa" S.A. wynosił 10 złotych, zaś kurs za akcję Spółki "Beta" S.A. 20 złotych. W dniu 10 stycznia 2023 roku cena jednej akcji Spółki "Alfa" S.A. wyniosła 12 złotych, natomiast jednej akcji Spółki "Beta" S.A. 25 złotych. Przedmiotowe spółki nie wypłacały dywidendy w latach 2022-2023, jak również nie przyznawały praw poboru. W okresie od dnia 1 kwietnia 2022 r. do 10 stycznia 2023 r., tj. do momentu wydania postanowienia o upadku powyższego zabezpieczenia nastąpił wzrost wartości rynkowej portfela zablokowanych akcji powoda, łącznie o kwotę 7500 złotych.

Powód w lutym 2023 r. dokonał sprzedaży akcji Spółki "Alfa" S.A. po cenie przewyższającej ich wartość w dacie zablokowania akcji na rachunku powoda, tj. przewyższającej kwotę 10 złotych, nadal pozostaje w posiadaniu akcji Spółki "Beta" S.A.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie złożonych do akt sprawy przez strony dokumentów, których autentyczność i treść nie były przez strony kwestionowane. Ponadto swoje rozważania oparł na pisemnej opinii biegłego - maklera papierów wartościowych oraz doradcy inwestycyjnego Maria Zielińska - licencjonowanego przez Komisję Nadzoru Finansowego. Żadna ze stron nie zgłosiła merytorycznych zastrzeżeń do powyższej opinii. Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej biegłego na okoliczność utraty korzyści przez powoda polegających na potencjalnym ulokowaniu uwolnionych środków ze sprzedaży akcji w dniu 1 kwietnia 2022 roku na lokacie bankowej bądź instrumentach wolnych od ryzyka i utrzymywaniu potencjalnej lokaty do dnia 10 stycznia 2023 roku. Zdaniem Sądu wskazana teza dowodowa jest wadliwa. Powód nie określił bowiem na jakiej lokacie bankowej, w jakim banku, na jakich warunkach czy instrumentach wolnych od ryzyka miałaaby być dokonana wycena. Byłaby ona obarczona dużym ryzykiem błędu i byłaby trudna do zweryfikowania. Długi bowiem okres czasu, który miała obejmować skutkował, że ww. okresie na rynku finansowym zarówno w kraju jak i na świecie zaszło szereg procesów gospodarczych wpływających na wycenę akcji. Poza tym powód nie udowodnił, że w dniu ich blokady dokonałby ich sprzedaży, a następnie ulokował środki finansowe uzyskane z ich sprzedaży na lokatach czy innych instrumentach wolnych od ryzyka.

Sąd zważył, co następuje:

Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez władzę publiczną określona została w art. 417 i 417¹ k.c. Stosownie do tych przepisów za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Jeżeli zaś szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Podmiotem chronionym przepisami art. 417¹ § 2 i 3 k.c. jest poszkodowany wydaniem albo niewydaniem niezgodnego z prawem orzeczenia lub decyzji. Natomiast obowiązek naprawienia szkody obciąża podmioty wskazane w art. 417 k.c., których wykonywanie władzy publicznej polegało na dokonywaniu albo niedokonywaniu indywidualnych aktów o charakterze władczym, przy czym zachowania te uznane zostały za niezgodne z prawem: Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, a jako statio fisci lub statio communis należy wskazać organ, który wydał albo nie wydał orzeczenia albo decyzji.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż powód zarzucił Prokuraturze Rejonowej Warszawa-Śródmieście w Warszawie, Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie oraz Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie naruszenie przepisów kodeksu postępowania karnego dotyczących zabezpieczenia majątkowego, z czym wiązał powstanie po stronie Skarbu Państwa odpowiedzialności odszkodowawczej. Podstawę materialnoprawną niniejszego zarzutu stanowił art. 417¹ § 2 k.c. Podkreślenia wymaga, iż podmiot zainteresowany dochodzeniem roszczeń z tytułu powyższego przepisu zobligowany jest do wyczerpania w pełni instancyjnego toku zaskarżenia wydanego orzeczenia. Sąd podziela bowiem stanowisko powszechnie wyrażane w literaturze, iż "komentowany przepis w swoim założeniu nie może zastępować właściwego toku instancji lub stanowić dla niego alternatywy" (por. J. Stefanko „Odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez sądy”, s. 123). Z powyższego wynika, iż przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną wydaniem niezgodnego z prawem orzeczenia sądowego jest stwierdzenie tej niezgodności we właściwym, odrębnym postępowaniu, zaś Sąd rozpoznający roszczenie na podstawie art. 417¹ § 2 k.c. nie może ustalić tej niezgodności samodzielnie. Należy podkreślić, iż może to nastąpić tylko i wyłącznie na podstawie przepisów tego postępowania, w którym wydane zostało dane rozstrzygnięcie (por. J. Stefanko „Odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez sądy,” s. 125).

Stosownie do art. 291 § 1 k.p.k. w razie popełnienia przestępstwa, za które można orzec grzywnę, przepadek, nawiązkę lub świadczenie pieniężne albo nałożyć obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, może z urzędu nastąpić zabezpieczenie wykonania orzeczenia na mieniu oskarżonego.

Celem powyższej instytucji jest zapewnienie wykonalności przyszłym wyrokom skazującym na kary majątkowe oraz ułatwienie ewentualnej egzekucji zasądzonych roszczeń o naprawienie szkody w przypadku popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu lub wyrządzenia przestępstwem szkody w mieniu. Dla orzeczenia o zabezpieczeniu majątkowym nie jest wymagane ustalenie dużego prawdopodobieństwa popełnienia przestępstwa, jak w art. 249 § 1 k.p.k., a jedynie istnienie danych uzasadniających dostatecznie podejrzenie popełnienia przestępstwa - jak w art. 313 § 1 k.p.k. (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2020 r., sygn. akt I ACa 123/19, LEX nr 1234567). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do uznania orzeczeń jednostek działających za pozwanego - za niezgodne z prawem w rozumieniu art. 417¹ § 2 k.c. Uniewinnienie powoda wyrokiem karnym z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie o sygn. II K 1234/22, nie może stanowić bowiem samodzielnej podstawy do stwierdzenia, iż postępowanie prowadzone przeciwko Adamowi Wiśniewskiemu oraz wydane w nim postanowienia o zabezpieczeniu majątku były niezgodne z prawem. W tym miejscu przytoczyć należy wyrok z dnia 15 stycznia 2015 r. wydany w sprawie o sygn. akt I ACa 123/14, w którym Sąd Apelacyjny w Warszawie wskazał, iż „nie można wykluczyć, że w określonych przypadkach wszczęcie i prowadzenie przeciwko obywatelowi postępowania karnego będzie mogło być uznane za czyn niedozwolony w rozumieniu przepisów art. 415 i nast. k.c. Byłoby tak, gdyby postępowanie wszczęto lub prowadzono przy oczywistym braku dowodów winy, ze świadomością sfabrykowania takich dowodów, bez zachowania podstawowych przepisów procedury itp. Natomiast nie jest wystarczającą podstawą poszukiwania odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie czy to art. 417 k.c., czy też np. art. 42 ust. 1 Konstytucji RP sama okoliczność, że w postępowaniu karnosądowym oskarżonego uniewinniono od zarzutu popełnienia zarzuconego mu przestępstwa”. Ze zgromadzonego w sprawie materiału wyraźnie wynika, iż z uwagi na rodzaj postawionych Adamowi Wiśniewskiemu zarzutów prowadzone przeciwko niemu postępowanie miało charakter poszlakowy. Wyrok zapadły w sprawie karnej był wynikiem dokonania odmiennej od prokuratora oceny materiału dowodowego i istnieniem nie dających się usunąć wątpliwości co do winy przesądzających, stosownie do art. 5 § 2 k.p.k., o uniewinnieniu Adama Wiśniewskiego. Za orzeczenie niezgodne z prawem uznaje się orzeczenie niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa (por. wyrok SN z 15 marca 2010 r., I CSK 321/09, OSNC 2010, nr 10, poz. 132), przy czym odstąpienie przez sąd od utrwalonej wykładni, jeżeli orzeczenie odpowiada standardom orzekania, nie oznacza jego niezgodności z prawem (por. wyrok SN z 17 grudnia 2009 r., V CSK 219/09, LEX nr 579682). W postanowieniu z 14 stycznia 2010 (I CZ 118/09, LEX nr 546741) SN uznał, że wadliwość orzeczenia powinna być oczywista i nie wymagać głębszej analizy prawniczej.

Za niezgodne z prawem nie można uznać również czynności podejmowanych przez Prokuraturę Rejonową Warszawa-Śródmieście w Warszawie. Stosownie do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w wyroku z dnia 20 lutego 2008 r. w sprawie o sygn. akt IV CSK 456/07 "zgodne z prawem czynności organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości związane z wypełnianiem ich ustawowych obowiązków nie nabierają charakteru działań nielegalnych przez to, że postępowanie karne zostaje zakończone uniewinnieniem. Odmienna ocena dowodów nie przesądza o nielegalności tych czynności". Sąd w pełni popiera zawartą w powyższym wyroku argumentację, jednoznacznie wykluczającą możliwość zasądzenia na rzecz powoda odszkodowania na podstawie art. 417¹ § 2 k.c. Podkreślenia wymaga równocześnie fakt, iż działalność prokuratury, z którą powód wiąże swoje roszczenie odszkodowawcze podlegała już ocenie w toku kontroli instancyjnej, która nie wykazała nieprawidłowości procesowych. W ocenie Sądu powód nie udowodnił w żaden sposób przesłanki bezprawności działania Skarbu Państwa, co uzasadniało oddalenie powództwa w powyższym zakresie.

W dalszej kolejności należało odnieść się do zarzutu powoda dotyczącego poniesienia przez niego szkody w wyniku niepoinformowania organu egzekucyjnego przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie, o upadku zabezpieczenia majątkowego. Ustawodawca w przypadku odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przewlekłością postępowania uzależnia dopuszczalność żądania odszkodowania od stwierdzenia we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania orzeczenia lub decyzji, chociaż dopuszcza możliwość uchylenia przesłanki prejudykatu, jeżeli przepisy odrębne tak stanowią. Ustawodawca uregulował odrębnie dla sądów i organów administracyjnych właściwe tryby dla stwierdzenia niezgodności z prawem zachowań tych organów władzy publicznej. Stwierdzenie przewlekłości postępowania sądowego lub przygotowawczego następuje w trybie skargi określonej ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1755 z późn. zm.), obowiązującej od 1 września 2004 roku. Jednak strona, która nie wniosła skargi i tym samym nie uzyskała prejudykatu, może dochodzić naprawienia szkody na podstawie ogólnego przepisu o odpowiedzialności odszkodowawczej za wykonywanie władzy publicznej (art. 417 k.c.).

Podstawę materialną powyższego roszczenia stanowi art. 417 k.c. zakładający odszkodowanie za bezprawne działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej przez Skarb Państwa.

W celu rozważenia powyższego zarzutu niezbędne jest prześledzenie przepisów dotyczących zabezpieczenia majątkowego zawartych w XXIV rozdziale kodeksu postępowania karnego. Zgodnie z art. 294 § 1 k.p.k. zabezpieczenie upada, gdy nie zostaną prawomocnie orzeczone: grzywna, przepadek, nawiązka, świadczenie pieniężne lub nie zostanie nałożony obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę ani nie zostaną zasądzone roszczenia o naprawienie szkody, a powództwo o te roszczenia nie zostanie wytoczone przed upływem 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia. Do upadku zabezpieczenia dochodzi więc z mocy samego prawa w momencie uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie. Wskazać należy, iż może być to zarówno postanowienie o umorzeniu postępowania, jak i prawomocny wyrok. W literaturze bezsporną pozostaje teza, iż nie ma potrzeby wydawania osobnego postanowienia w przedmiocie stwierdzenia upadku zabezpieczenia majątkowego (m.in. T. Grzegorczyk, Zabezpieczenie roszczeń odszkodowawczych..., s. 234; A. Sakowicz, S. Zabłocki, Zabezpieczenie..., s. 156; S. Stachowiak, G. Tylec, J. Skorupka, Kodeks..., 2014, t. II, s. 765; P. Hofmański, Kodeks..., 2017, s. 654). Z treści przepisu 294 § 1 k.p.k. nie wynika wprost obowiązek informowania przez Sąd o upadku zabezpieczenia organu wykonującego to postanowienie. Stosownie jednak do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2010 r. wydanego w sprawie I KZP 23/09 "Sąd II instancji - w wypadku upadku zabezpieczenia - powinien stwierdzić ten upadek i powiadomić organ wykonujący postanowienie o zabezpieczeniu o tym, że utraciło ono moc, jak również o wszelkich znanych sobie okolicznościach mogących mieć wpływ na dalsze czynności tego organu. Nie jest natomiast obowiązkiem sądu nakazywanie temu organowi jakichkolwiek czynności, które obowiązany on jest podjąć w uwzględnieniu wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na ich podjęcie.". Powyższy pogląd spotkał się z aprobatą doktryny (m.in. D. Czepita, R. Stefański, P. Konieczniak, P. Dobosz, A. Lach, K. Postulski "Kodeks Postępowania Karnego. T. II. Komentarz", Wydawnictwo C.H.Beck 2017 r.).

W tym miejscu podkreślić należy, iż kodeks postępowania karnego jasno wskazuje w art. 292 § 1, iż zabezpieczenie majątkowe następuje w sposób wskazany w kodeksie postępowania cywilnego. W odwołaniu do powyższego przytoczyć należy art. 754¹ § 3 k.p.c. ustalający, iż postanowienie stwierdzające upadek zabezpieczenia sąd wydaje jedynie na wniosek obowiązanego.

Stosownie do przedstawionej wyżej argumentacji Sąd Rejonowy w Warszawie nie był zobligowany do wydania z urzędu postanowienia stwierdzającego upadek zabezpieczenia. Ponadto wydał takie, w momencie złożenia przez powoda stosownego wniosku. W powyższym zakresie ewidentnie brak więc bezprawności w działaniu Sadu Rejonowego będącej przesłanką powstania odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa.

Równocześnie nie budzi wątpliwości Sądu, iż w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją, w której na skutek niepoinformowania organów egzekucyjnych o wydaniu prawomocnego wyroku uniewinniającego powoda w postępowaniu karnym, doszło do wystąpienia szkody w majątku Adama Wiśniewskiego. Rozważając bowiem zasadność przyznania odszkodowania za ewentualne niezgodne z prawem działanie, lub jak w przedmiotowej sprawie, zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej, wskazać należy, że jedną z podstawowych przesłanek warunkujących zasadność dochodzonego roszczenia na podstawie art. 417 k.c. jest zaistnienie szkody, w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. (por. wyrok SN z dnia 15 lutego 2012 r., IV CSK 282/11). Obejmuje ona straty oraz utracone korzyści, które poszkodowany mógł osiągnąć, gdyby szkody nie wyrządzono. Równocześnie pokreślić należy, iż zgodnie z treścią art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Jak wskazał Sąd Najwyższy twierdzenie istotnej dla sprawy okoliczności powinno być udowodnione przez stronę to twierdzenie zgłaszającą (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2008, II UK 227/07).

W wyniku zablokowania przez Sąd rachunku maklerskiego powoda nie zmieniła się ilość jednostek papierów wartościowych na nim się znajdujących. Ponadto z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż powód pozostaje nadal w posiadaniu akcji Spółki "Beta" S.A., zaś akcje Spółki "Alfa" S.A. zbył on w lutym 2023 r. Równocześnie podkreślić należy, iż wartość portfela inwestycyjnego powoda, z uwagi na powyższe, wzrosła od momentu zablokowania jego rachunku maklerskiego postanowieniem o zabezpieczeniu, zaś akcje Spółki "Alfa" S.A. sprzedane zostały przez niego w cenie wyższej, niż ta opiewająca w dniu wydawania postanowienia o zabezpieczeniu. W świetle przytoczonych faktów nie sposób uznać, jakoby doszło do szkody w majątku powoda będącej przesłanką przyznania mu odszkodowania zgodnie z art. 417 k.c. Stosownie zaś do utrwalonej linii orzeczniczej samo stwierdzenie bezprawności działania funkcjonariuszy Skarbu Państwa nie powoduje powstania obowiązku odszkodowawczego przy braku szkody (wyrok SN z dnia 15 stycznia 2008 r., II CSK 354/07, LEX nr 323452).

Ponadto podkreślić należy, iż powód w żaden sposób nie wykazał wymaganej przesłanki zaistnienia związku przyczynowego pomiędzy ewentualną szkodą, a bezprawnością działania pozwanych.

Zgodnie z teorią przyczynowości adekwatnej związek przyczynowy zachodzi tylko wtedy gdy w zestawie wszystkich przyczyn i skutków mamy do czynienia jedynie z takimi przyczynami, które normalnie powodują określone skutki. Nie wystarczy więc stwierdzenie istnienia związku przyczynowego jako takiego, wymagane bowiem jest stwierdzenie, że chodzi o następstwo normalne.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że związek przyczynowy jest kategorią obiektywną i należy go pojmować jako obiektywne powiązanie ze sobą zjawiska nazwanego "przyczyną" ze zjawiskiem określonym jako "skutek". Ustawodawca wprowadzając w art. 361 § 1 k.c. dla potrzeb odpowiedzialności cywilnej ograniczenie odpowiedzialności tylko za normalne (typowe, występujące zazwyczaj) następstwa działania lub zaniechania, z których szkoda wynikła, nie wprowadza pojęcia związku przyczynowego w rozumieniu prawnym, odmiennego od istniejącego w rzeczywistości. Ogranicza tylko odpowiedzialność do wskazanych w przepisie normalnych (adekwatnych) następstw. Istnienie związku przyczynowego jako zjawiska obiektywnego jest determinowane określonymi okolicznościami faktycznymi konkretnej sprawy i dlatego istnienie związku przyczynowego bada się w okolicznościach faktycznych określonej sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2005 r. wydany w sprawie IV CK 705/04). Co do ustalenia szkody i związku przyczynowego, podkreśla się w piśmiennictwie, że nie wystarczy dość abstrakcyjna możliwość uzyskania utraconych korzyści, a trzeba ściśle przestr