Wyrok Sądu Okręgowego

I C 1234/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

24 maja 2024 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie

w następującym składzie:

Przewodniczący: Anna Kowalska

Protokolant: Jan Nowak

po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2024 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa Firma "XYZ" Sp. z o.o. w Warszawie

przeciwko Janowi Wiśniewskiemu

o zapłatę

1. zasądza od Jana Wiśniewskiego na rzecz Firma "XYZ" Sp. z o.o. w Warszawie kwotę 15000 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 15 marca 2024 roku do dnia zapłaty;

2. w pozostałej części umarza postępowanie;

3. zasądza od Jana Wiśniewskiego na rzecz Firma "XYZ" Sp. z o.o. w Warszawie kwotę 2500 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 2000 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

/-/ Anna Kowalska

UZASADNIENIE

Pozwem skierowanym do Sądu Okręgowego w Warszawie Firma "XYZ" Sp. z o.o. (dalej zwana "XYZ" lub "Powódka") wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego Jana Wiśniewskiego kwoty 25000 złotych wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 1 lutego 2024 r. do dnia zapłaty. Równocześnie wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych prawem oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 170 złotych (pozew I C 1234/23).

Pismem złożonym na rozprawie w dniu 10 maja 2024 r., powódka za pośrednictwem pełnomocnika zmieniła powództwo poprzez ograniczenie roszczenia do kwoty 15000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 15 marca 2024 roku (data potrącenia) i cofnięcie pozwu w pozostałym zakresie. Wniosek swój powódka umotywowała faktem, że dokonała potrącenia z płatności przysługującej pozwanemu na podstawie innej umowy zawartej między stronami procesu. Równocześnie XYZ podtrzymała zawarte w pozwie żądanie zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w całości wg wysokości roszczenia wskazanego w pozwie podkreślając, że w dniu wniesienia pozwu nie istniały zdarzenia skutkujące zaspokojeniem się powoda, co do jakiejkolwiek części roszczenia, a powództwo było całkowicie zasadne (pismo I C 1234/23).

Pozwany Jan Wiśniewski na rozprawie przed Sądem w dniu 10 maja 2024 r. wyraził zgodę na cofnięcie pozwu zgodnie z pismem powoda oraz wniósł o oddalenie powództwa w pozostałej części, nie przedstawiając na powyższe żadnej argumentacji, jak również nie składając jakichkolwiek dowodów mogących potwierdzić jego stanowisko procesowe (protokół rozprawy I C 1234/23).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Na podstawie wniosku pozwanego złożonego w dniu 15 stycznia 2023 r. powodowa XYZ działająca poprzez oddział w Krakowie w Warszawie zawarła w dniu 20 lutego 2023 r. z pozwanym Janem Wiśniewskim umowę przyznania pomocy PROW/2023/123. Przedmiotem niniejszej umowy było udzielenie pozwanemu pomocy finansowej, ze środków krajowych i środków Unii Europejskiej, w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2021-2027 (Działanie "Modernizacja Gospodarstw Rolnych"). W § 5 omawianej umowy XYZ zobowiązała się do jednorazowego wypłacenia pomocy w wysokości 25000 złotych, które potwierdzone zostało zleceniem płatności z dnia 28 lutego 2023 r. XYZ wypłaciła powodowi należność z przeznaczeniem na realizację operacji gospodarczej polegającej na zakupie maszyn rolniczych w postaci ciągnika, kombajnu i siewnika. Zgodnie zaś z § 7 ww. umowy powód zobowiązał się do spełnienia warunków określonych m.in. w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 stycznia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja Gospodarstw Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2021-2027 (Dz. U. z 2023 r. Nr 25 poz. 123 z późn. zm.). Ponadto pozwany we wniosku z dnia 15 stycznia 2023 r. o przyznanie pomocy wskazał, że w gospodarstwie, którego dotyczy operacja, tj. przy ul. Polnej 12 w miejscowości Kwiatkowice, nie jest prowadzona działalność gospodarcza. Wraz z ww. wnioskiem pozwany przedłożył zaświadczenie KRUS/1/2023 z dnia 10 stycznia 2023 r., w którym KRUS, ul. Kwiatowa 1 w Krakowie zaświadczyła, iż Jan Wiśniewski podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od 1 stycznia 2022 r. do momentu wydania przedmiotowego zaświadczenia (tj. 10 stycznia 2023 roku), z mocy ustawy w zakresie emerytalnym oraz rentowym, chorobowym i wypadkowym jako rolnik (wniosek wraz z załącznikami PROW/2023/123, oświadczenie wnioskodawcy PROW/2023/123, umowa przyznania pomocy PROW/2023/123, zlecenie płatności PROW/2023/123, zaświadczenie KRUS/1/2023).

Pozwany w dniu 5 lutego 2023 r. złożył w ARiMR, ul. Rolnicza 1, wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2021-2027 w ramach działania "Przetwórstwo i Marketing Produktów Rolnych". We wniosku pozwany oświadczył, że prowadzi od przeszło 6 miesięcy pozarolniczą działalność gospodarczą, a ponadto do powyższego wniosku pozwany dołączył zaświadczenie ZUS/1/2023 z dnia 2 lutego 2023 r., w którym ZUS, ul. Długa 10 w Warszawie zaświadczyła, iż Jan Wiśniewski nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od 1 stycznia 2022 r. do chwili wydania niniejszego zaświadczenia. To zaświadczenie zostało złożone przez pozwanego na żądanie ARiMR, po ujawnieniu faktu złożenia wniosku o pomoc na modernizację. Ponadto powód dołączył zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wystawione w dniu 15 grudnia 2022 r. o rejestracji działalności gospodarczej przez Jana Wiśniewskiego przy ul. Polnej 12 w Kwiatkowicach, rozpoczętej w dniu 1 listopada 2022 roku, co oznaczało, że sam fakt rejestracji działalności pozwany zgłosił do ARiMR z ponad 3 miesięcznym opóźnieniem (wniosek wraz z załącznikami PROW/2023/456, pismo ARiMR PROW/2023/456, zaświadczenie ZUS/1/2023, zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej PROW/2023/456).

Powód pismem z dnia 1 marca 2024 r. wypowiedział pozwanemu umowę przyznania pomocy PROW/2023/123 zawartą w dniu 20 lutego 2023 r. w Warszawie na kwotę 25000 złotych realizowaną w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2021-2027 (Działanie "Modernizacja Gospodarstw Rolnych"). W uzasadnieniu ARiMR wskazała, że pozwany złożył dwa zaświadczenia, których treść była sprzeczna, albowiem z zaświadczenia z dnia 10 stycznia 2023 r. wynikało, iż pozwany nie był ubezpieczony w KRUS jako rolnik w okresie od 1 stycznia 2022 roku do dnia składania wniosku (tj. 15 stycznia 2023 roku), natomiast z zaświadczenia z dnia 2 lutego 2023 r. wynikało, iż pozwany podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od 1 stycznia 2022 r. do momentu wydania przedmiotowego zaświadczenia (2 lutego 2023 roku), z mocy ustawy w zakresie emerytalnym oraz rentowym, chorobowym i wypadkowym jako rolnik (pismo ARiMR PROW/2023/123).

Pismem z dnia 15 marca 2024 r. ARiMR Warszawa, na podstawie § 8 ust. 1 pkt 3 umowy PROW/2023/123 z dnia 20 lutego 2023 r. wezwała do zapłaty zadłużenia, które według stanu na dzień 15 marca 2024 r. wynosiło 26000 złotych, w tym: kapitał w kwocie 25000 złotych oraz odsetki w kwocie 1000 złotych naliczone od dnia 1 marca 2024 r. do dnia 15 marca 2024 roku. Powyższe pismo wysłane zostało do pozwanego, na wskazany przez niego we wniosku o przyznanie pomocy finansowej, adres ul. Polna 12, Kwiatkowice. Pismem z dnia 20 marca 2024 r. powód złożył pozwanemu ostateczne wezwanie do zapłaty zadłużenia, które według stanu na dzień 20 marca 2024 r. wynosiło 26500 złotych, w tym 1500 złotych z tytułu odsetek. Powyższe pismo wysłane zostało na adres zamieszkania pozwanego oraz wskazany przez niego adres do korespondencji. Do dnia wniesienia pozwu pozwany nie uiścił żądanej należności (wezwania do zapłaty wraz z dowodami doręczenia PROW/2023/123, bezsporne).

W dniu 15 marca 2024 r. powód dokonał potrącenia płatności przysługującej pozwanemu na podstawie umowy PROW/2024/789 z dnia 10 stycznia 2024 r. zawartej między stronami, w wysokości 11000 złotych . Z uwagi na powyższe powód pismem z dnia 18 marca 2024 r. skierowanym do tutejszego Sądu wniósł o zmianę powództwa i ograniczenie żądania pozwu do kwoty 15000 złotych wraz z odsetkami ustawowymi naliczanymi od dnia 15 marca 2024 roku, cofając pozew w pozostałym zakresie. Pozwany na rozprawie z dnia 10 maja 2024 r. wyraził zgodę na cofnięcie pozwu we wskazanym zakresie (oświadczenie o potrąceniu PROW/2024/789, pismo procesowe ARiMR I C 1234/23, protokół rozprawy I C 1234/23).

Podstawą poczynionych przez Sąd ustaleń faktycznych były złożone przez powoda dokumenty, których wiarygodność i autentyczność nie była kwestionowana przez żadną ze stron i nie budziła wątpliwości Sądu.

Sąd zważył, co następuje:

W ocenie Sądu powództwo zgłoszone w niniejszej sprawie zasługiwało na uwzględnienie.

Kwestią bezsporną w niniejszej sprawie było zawarcie przez Jana Wiśniewskiego z ARiMR umowy przyznania pomocy oraz wypłacenie pozwanemu na podstawie tej umowy kwoty 25000 złotych. Powyższe wynika z przedstawionych do akt sprawy dokumentów. Okolicznością bezsporną pomiędzy stronami pozostaje też kwestia dokonanego potrącenia kwoty 11000 złotych z płatności przysługującej pozwanemu na podstawie innej umowy zawartej między stronami.

Podstawą prawną zawarcia umowy między stronami był art. 28 ust 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2023 roku nr 123, poz. 456 z późn. zm.), zgodnie z którym pomoc w ramach działań jest przyznawana na podstawie umowy zawieranej pod rygorem nieważności w formie pisemnej. Zgodnie z przepisami wykonawczymi do tej ustawy wydanymi na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy, w szczególności z § 5 pkt 1 lit. a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 stycznia 2023 r. w sprawie przyznawania pomocy finansowej (Dz. U. z dnia 20 stycznia 2023 r. nr 20, poz. 101 z późn. zm.) o pomoc może ubiegać się rolnik lub jego domownik w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, lub małżonek tego rolnika, który jest nieprzerwanie ubezpieczony w pełnym zakresie na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, przez okres co najmniej ostatnich 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Zgodnie zaś z § 6 ust 1 tego aktu pomoc przyznaje się wnioskodawcy, który spełnia warunki określone w § 5 pkt 1 lit. a, b i c oraz jeżeli zostały spełnione inne warunki określone w rozporządzeniu oraz innych przepisach prawa związanych z realizacją operacji. Ponadto wskazać należy, iż w § 8 pkt 1, 2, 3 Umowy Przyznania Pomocy PROW/2023/123 zawartej w dniu 20 lutego 2023 r. strony ustaliły, iż ARiMR zażąda zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranej kwoty pomocy w przypadku ustalenia niezgodności realizacji operacji z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 stycznia 2023 r., PROW, ustawą, umową lub przepisami odrębnymi, a w szczególności wystąpienia okoliczności podlegania powoda wykluczeniu z ubiegania się o przyznanie pomocy na podstawie przepisów odrębnych lub złożenia fałszywych, podrobionych, przerobionych lub stwierdzających nieprawdę dokumentów lub oświadczeń, mających wpływ na przyznanie lub wypłatę pomocy. Beneficjent zaś ze swej strony jest zobowiązany zwrócić nienależnie lub nadmiernie pobraną kwotę pomocy powiększoną o odsetki, które są naliczane w wysokości jak dla zaległości podatkowych, za okres od dnia otrzymania powiadomienia przez beneficjenta o konieczności zwrotu do dnia dokonania przez niego zwrotu.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż wniosek pozwanego z dnia 15 stycznia 2023 r. o przyznanie pomocy finansowej w PROW na lata 2021-2027 (Działanie "Modernizacja Gospodarstw Rolnych") został pozytywnie rozpatrzony przez ARiMR w Warszawie na podstawie nieprawdziwych informacji podanych w nim przez pozwanego. Z załączonych przez stronę powodową dokumentów jednoznacznie wynika, iż pozwany pomimo prowadzenia działalności gospodarczej uzyskał w KRUS zaświadczenie KRUS/1/2023 o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników, za okres ostatnich 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Złożenie tego zaświadczenia było koniecznym warunkiem uzyskania pomocy finansowej. Wniosek był złożony w styczniu 2023 roku, a zaświadczenie stwierdzało, że pozwany od 1 stycznia 2022 roku do dnia złożenia wniosku podlega ubezpieczeniu społecznemu jako rolnik. Jednakże zgodnie z zaświadczeniem ZUS/1/2023, któr