Wyrok Sądu Okręgowego
- Prawo
cywilne
- Kategoria
wyrok
- Klucze
inwestycja budowlana, odszkodowanie, plan zagospodarowania przestrzennego, sąd okręgowy, utrata wartości nieruchomości, wyrok
Wyrok Sądu Okręgowego jest ważnym dokumentem urzędowym, wydawanym w sprawach karnych, cywilnych lub administracyjnych. Zawiera on ustalenia sądu na podstawie zgromadzonych dowodów oraz argumentację prawna wraz z wykładnią przepisów. Wyrok ten może być podstawą do apelacji lub kasacji, dlatego jego treść musi być starannie udokumentowana i uzasadniona.
I C 214/23 dnia 15.03.2024
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Anna Kowalska Protokolant: protokolant sądowy Jan Nowak
po rozpoznaniu w dniu 10.03.2024 w Krakowie
na rozprawie
sprawy z powództwa Bud-Invest Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie
przeciwko Gmina Miejska Kraków
o odszkodowanie
1. zasądza od Gmina Miejska Kraków na rzecz Bud-Invest Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie kwotę 787 000,00 (siedemset osiemdziesiąt siedem tysięcy) złotych tytułem odszkodowania wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 15.03.2024 do dnia zapłaty;
2. oddala powództwo w pozostałej części żądania;
3. zasądza od Gmina Miejska Kraków na rzecz Bud-Invest Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie koszty procesu według zasady odpowiedzialności za wynik procesu przyjmując, że powód wygrał proces w 70% i pozostawiając szczegółowe ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.
(-) SSO Anna Kowalska
I C 214/23
UZASADNIENIE
Bud-Invest Sp. z o.o. w Warszawie pozwem skierowanym do Sądu Okręgowego w Krakowie wniosła o zasądzenie od Gmina Miejska Kraków kwoty 1 200 000,00 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20.11.2022 do dnia zapłaty, a także zasądzenie od pozwanej na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Powódka wskazała, że po nabyciu przez nią nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. Słonecznej 12, składającej się z działek gruntu o numerach ewidencyjnych 123/1, 123/2 i 123/3, zmieniony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w konsekwencji czego niemożliwe stało się wzniesienie na gruncie budynku wielorodzinnego, a jedynie budynków jednorodzinnych, przez co wartość gruntu obniżyła się. Rzeczywista szkoda w kwocie 1 200 000,00 złotych ustalona została przez powódkę na podstawie porównania wartości rynkowych, jakie osiągają podobne nieruchomości z zabudową wielorodzinną, a jakie z zabudową jednorodzinną, nakładów na inwestycje, możliwych zysków (pozew k.1-5). W odpowiedzi na pozew Gmina Miejska Kraków wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania według norm przepisanych. Pozwana podniosła, że spółka nie korzystała faktycznie z nieruchomości położonych w Krakowie, stanowiących działki o numerach ewidencyjnych 123/1, 123/2 i 123/3, o czym świadczy umowa o wykonanie prac projektowo - usługowych zawarta przez powoda z Projektowanie i Budowa Sp. z o.o. w dniu 15.02.2023, a więc po miesiącu od wejścia w życie przedmiotowego planu zagospodarowania przestrzennego. W opinii pozwanej domaganie się przez powódkę zapłaty odszkodowania stanowi nadużycie prawa podmiotowego (odpowiedź na pozew k. 25-30).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Na podstawie umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 15.09.2022 zawartej pomiędzy powódką, a Sprzedaż Nieruchomości S.A. w Warszawie sporządzonej w formie aktu notarialnego przed notariuszem Maria Nowak, rep. A nr 1234/2022, powódka nabyła za cenę 3 000 000,00 złotych prawo własności nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. Słonecznej 12, składającej się z działek gruntu o numerach ewidencyjnych 123/1, 123/2 i 123/3, o całkowitej powierzchni 1500 m2, dla której Sąd Rejonowy w Krakowie prowadził księgę wieczystą nr KR1K/00000000/0 oraz 3 egzemplarze projektu budowlanego domów mieszkalnych wielorodzinnych małogabarytowych w zabudowie segmentowej za cenę 20 000,00 złotych (akt notarialny k.31-35). W dacie nabycia przez powódkę gruntu nieruchomość obejmował miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty na mocy uchwały Rady Miejskiej w Krakowie nr XXX/123/2022 z dnia 20.07.2022, obowiązującej dla Krakowa w granicach osiedla Podgórze w gminie Kraków, który przewidywał, że działki położone w Krakowie nr 123/1, 123/2 i 123/3 znajdowały się w obszarze urbanistycznym oznaczonym w planie symbolem MW/U tj. jako teren istniejącej i projektowanej zabudowy wielorodzinnej małogabarytowej z usługami nieuciążliwymi (wypis i wyrys z załącznikami k.36-40). Z uwagi na chęć zachowania dotychczasowego charakteru osiedla mieszkańcy Podgórza wnieśli o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego poprzez przeznaczenie m.in. spornych gruntów pod zabudowę jednorodzinną, wobec czego Rada Miejska w Krakowie przystąpiła do sporządzania zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (wnioski k. 41-45; uzasadnienie do uchwały k. 46-50). Na mocy uchwały Rady Miejskiej w Krakowie nr YYY/456/2022 z dnia 20.11.2022 w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nastąpiła zmiana przeznaczenia gruntów będących własnością powódki z przeznaczonych pod zabudowę wielorodzinną małogabarytową na przeznaczone pod zabudowę jednorodzinną. Na obszarze objętym planem zagospodarowania przestrzennego wykluczono lokalizację obiektów produkcyjnych i magazynowo - składowych, obiektów tymczasowych, usługowych mogących powodować uciążliwości dla podstawowych funkcji terenu oraz mieszkalnictwa wielorodzinnego na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Z miejscowego planu wynikało, że na jednej działce gruntu będącego własnością powódki można było wybudować jeden dom jednorodzinny. Ogłoszenie uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego miało miejsce w dniu 27.11.2022, a zmiana planu zagospodarowania przestrzennego weszła w życie po 14 dniach od tej chwili (uchwała wraz z załącznikami k.51-55). W dniu 15.02.2023 powódka zawarła z Projektowanie i Budowa Sp. z o.o. umowę o wykonanie prac projektowo - usługowych dotyczącą wybudowania budynków mieszkalnych wraz z niezbędną infrastrukturą na nieruchomości położonej w Krakowie - działkach 123/1, 123/2 i 123/3. Strony umowy ustaliły, że Projektowanie i Budowa Sp. z o.o. z tytułu wykonania obowiązków z umowy otrzyma wynagrodzenie ryczałtowe w kwocie stanowiącej iloczyn kwoty 100,00 złotych netto i powierzchni użytkowej lokali wynikającej z projektu, a wynagrodzenie miało zostać powiększone o podatek od towarów i usług wg stawki obowiązującej w dniu wystawienia faktury przez wykonawcę (umowa k.56-60). W dniu 20.02.2023 Projektowanie i Budowa Sp. z o.o. wystawiła fakturę na kwotę brutto 25 000,00 złotych za sporządzenie projektu koncepcyjnego dla 10 domów mieszkalnych wielorodzinnych w zabudowie wolnostojącej (faktura k.61). Aneksem do umowy z dnia 10.03.2023 strony z uwagi na zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wstrzymały realizację umowy (aneks do umowy k. 62). Pismem z dnia 20.03.2023 powódka wezwała Gmina Miejska Kraków do zapłaty na jej rzecz odszkodowania w kwocie 1 200 000,00 złotych z tytułu szkody poniesionej wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. Powódka wskazała, że ze wstępnych szacunków wynikało, iż wartość gruntów położonych w Krakowie - działki 123/1, 123/2 i 123/3 - spadła z 4 000 000,00 złotych do 2 800 000,00 złotych. Na wartość szkody składały się kwota 1 175 000,00 złotych tytułem spadku wartości nieruchomości oraz kwota 25 000,00 złotych tytułem kosztów przygotowania koncepcji architektonicznej budowy na działkach 123/1, 123/2, 123/3 budynków wielorodzinnych. Pozwana jako alternatywę do zapłaty wnioskowanej kwoty wymieniła powrót do poprzedniego planu zagospodarowania przestrzennego (pismo k.63-65). Pismem z dnia 27.03.2023 zastępca burmistrza Krakowa odmówił wypłaty odszkodowania podnosząc, że powódka nie zgłaszała uwag dotyczących planu zagospodarowania przestrzennego podczas procedury jego zmiany (pismo k.66). W piśmie z dnia 03.04.2023 skierowanym do Burmistrza Krakowa powódka podtrzymała dotychczasowe stanowisko i jako alternatywę do zapłaty odszkodowania ponownie zaproponowała dokonanie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i oznaczenie działek nr 123/1, 123/2, 123/3 jako terenu istniejącej i projektowanej zabudowy wielorodzinnej małogabarytowej usługowej nieuciążliwej, ewentualnie zaoferowanie przez Kraków nieruchomości zamiennej (pismo k.67-69). Pismem z dnia 10.04.2023 zastępca Burmistrza Krakowa zaproponował powódce odszkodowanie w kwocie 500 000,00 złotych, ustalone na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy (pismo k.70). Decyzją z dnia 20.04.2023 Starosta Krakowski zatwierdził projekt budowlany i udzielił powódce pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego obejmującego budowę budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych na działkach nr 123/1, 123/2 i 123/3 (decyzja k.71-73). W dniu 15.05.2023 powódka zawarła z Deweloper Plus Sp. z o.o. umowę sprzedaży nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania za cenę 2 500 000,00 złotych brutto oraz całości autorskich praw majątkowych do projektów wraz z egzemplarzami projektów oraz prawami przysługującymi powódce na podstawie umowy zawartej z projektantem w dniu 15.02.2023 za cenę brutto 20 000,00 złotych (akt notarialny k.74-78). Wartość rynkowa prawa własności do nieruchomości gruntowej działek nr 123/1, 123/2, 123/3 wg cen na datę przed wejściem w życie uchwały w przedmiocie zmiany planu miejscowego - jako gruntów przeznaczonych pod budownictwo mieszkalne wielorodzinne i po jego zmianie - jako gruntów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne, w stanie nieruchomości na datę 15.09.2022 i cen bieżących wyniosła 3 500 000,00 złotych, natomiast wartość rynkowa prawa własności do nieruchomości gruntowej przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne wg stanu z daty 15.09.2022 i cen bieżących wyniosła 2 713 000,00 złotych, zatem różnica wartości nieruchomości to 787 000,00 złotych. Biegły zastosował metodę porównania parami - podejście porównawcze polega na określeniu wartości nieruchomości przy założeniu, że wartość ta odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomości podobne, które były przedmiotem obrotu rynkowego. Biegły uwzględnił lokalizację nieruchomości, dostęp do mediów, przeznaczenie w planie miejscowym, w tym rodzaj zabudowy i wielkość gruntu oraz jego kształt. W ramach uzupełniającej opinii biegły wskazał, że kwota różnicy między cenami nieruchomości przed zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i po zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powinna wynosić 787 000,00 złotych, nie 750 000,00 złotych, co wynika z przyjęcia nieprawidłowej wagi dla drogi dojazdowej oraz rodzaju zabudowy (opinia k.79-85, zeznania biegłej Katarzyna Wiśniewska k.86-88). Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o wskazane powyżej dokumenty, z których wynikały stanowiska stron, a w szczególności o dowód z opinii biegłego sądowego. W ocenie Sądu biegły w sposób bezstronny, jasny pokazał wartość nieruchomości objętej postępowaniem po zmianie planu zagospodarowania przestrzennego. Opinii tej, popartej jego zeznaniami należało dać w pełni wiarę jako sporządzonej z zachowaniem właściwej metodologii przez doświadczonego specjalistę-biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części. W pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutu pozwanej dotyczącego utraty przez powódkę legitymacji czynnej procesowej z uwagi na zbycie spornej nieruchomości w dniu 15.05.2023 na rzecz Deweloper Plus Sp. z o.o.. Stwierdzić należy, iż roszczenie z art. 36 ust. 3 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm.) jest roszczeniem osobistym, nie zaś rzeczowym, nie jest zatem związane z prawem własności nieruchomości gruntu i nie przechodzi na każdorazowego właściciela nieruchomości. Jak słusznie stwierdził Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10.06.2022, sygn. I ACa 123/22, z treści art. 36 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika jednoznacznie, że zarówno roszczenie odszkodowawcze, jak i roszczenie o wykup nieruchomości lub jej części przysługują wyłącznie właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu, który na skutek uchwalenia lub zmiany planu miejscowego nie może korzystać z nieruchomości w dotychczasowy sposób lub sposób zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem. Z uprawnień określonych wskazanym wyżej przepisem może więc skorzystać jedynie właściciel lub użytkownik wieczysty legitymujący się takim prawem w dacie uchwalenia lub zmiany planu miejscowego (LEX nr 1234567). W dacie zmiany planu miejscowego oraz w dacie wniesienia pozwu o zapłatę powódce przysługiwało prawo własności przedmiotowego gruntu, wobec czego uznać należało, że posiadała ona legitymację czynną do wystąpienia z niniejszym powództwem przeciwko Gmina Miejska Kraków. Zarzut strony pozwanej jest więc bezpodstawny. Zdaniem Sądu roszczenie powoda jest uzasadnione w całości co do zasady, zaś w części co do wysokości. Podstawę prawną roszczenia stanowi art. 36 ust. 3 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w myśl którego jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 4, żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę. Należy zaznaczyć, że na mocy art. 36 ust. 3 pkt 2 przytoczonej ustawy właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może alternatywnie żądać od gminy wykupienia nieruchomości lub jej części, natomiast w świetle art. 36 ust. 5 ustawy realizacja roszczeń, o których mowa w ust. 3, może nastąpić również w drodze zaoferowania przez gminę właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu nieruchomości zamiennej. Gmina Miejska Kraków nie zaoferowała powódce nieruchomości zamiennej. W tym miejscu należy omówić w kontekście niniejszej sprawy przesłanki, których łączne wystąpienie implikuje powstanie odpowiedzialności odszkodowawczej z art. 36 ust. 3 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Okolicznością niewątpliwie niezbędną do jej zaistnienia jest uchwalenie albo zmiana planu miejscowego w dacie, w której występujący z roszczeniem jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że uchwałą z dnia 20.11.2022 (wejście w życie w dniu 10.12.2022), a zatem już po nabyciu przez powódkę nieruchomości, zmieniony został plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego sporne grunty. Co istotne jednak, jedną z przesłanek odpowiedzialności z art. 36 ust. 3 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest jedynie taka zmiana planu miejscowego, która powoduje, że korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone. Podkreślić należy, że uniemożliwienie czy ograniczenie korzystania z nieruchomości zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem rozpatrywane być musi w wymiarze abstrakcyjnym, potencjalnym, nie zaś faktycznie zaistniałym. Teza ta słusznie postawiona została m.in. przez Sąd Apelacyjny w Krakowie, który w wyroku z dnia 20.05.2022, sygn. I ACa 456/22, stwierdził, że przewidziane w art. 36 ust. 3 u.p.z.p. roszczenia przysługują właścicielowi nieruchomości bądź użytkownikowi wieczystemu, gdy uchwalony lub zmieniony plan uniemożliwia im lub istotnie ogranicza zarówno kontynuowanie dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości, jak i pozbawia ich potencjalnej możliwości korzystania z nieruchomości zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem (LEX nr 7654321). Znamienne jest zatem, w jaki sposób występujący z roszczeniem hipotetycznie mógłby korzystać z gruntu. Dla ustalenia, czy doszło do zmiany korzystania z nieruchomości w sposób dotychczasowy lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem wskutek uchwalenia nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, należy dokonać porównania przeznaczenia nieruchomości w planie, z przeznaczeniem wynikającym z nowego planu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15.04.2022, sygn. II CSK 123/22, LEX nr 2345678). Na gruncie ustalonego stanu faktycznego stwierdzić należy, że zgodnie z przeznaczeniem nieruchomości, w granicach określonych przez plan zagospodarowania przestrzennego do momentu jego zmiany, powódka mogła wznieść na przedmiotowej nieruchomości obejmującej 3 działki budynki wielorodzinne, natomiast po zmianie planu zagospodarowania przestrzennego przeznaczeniem gruntów stały się budynki jednorodzinne (po jednym domu na każdej z trzech działek). Tymczasem trzeba mieć na uwadze okoliczność, że powódka jest deweloperem - zajmuje się zatem profesjonalnie budową i sprzedażą nieruchomości, co sprawia, że oczywiście istotne były dla niej charakter i przeznaczenie nabytych gruntów. Powódka kupiła przedmiotową nieruchomość wraz z projektami budowlanymi przewidującymi wzniesienie na gruntach budynku wielorodzinnego, ponadto zawarła później z Projektowanie i Budowa Sp. z o.o. umowę dotyczącą sporządzenia projektu takiego właśnie budynku. Jednoznacznie wskazuje to na intencję rozpoczęcia przez powódkę inwestycji w zakresie budownictwa wielorodzinnego, nie zaś trzech jednorodzinnych. Kolejną przesłanką konieczną do zaistnienia odpowiedzialności odszkodowawczej z art. 36 ust. 3 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest powstanie po stronie właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości rzeczywistej szkody, którą rozumieć należy jako uszczerbek majątkowy. W wyroku z dnia 20.03.2022, sygn. II CSK 456/21, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że chodzi o szkodę, która polega na obniżeniu się wartości nieruchomości lub która pozostaje w bezpośrednim związku ze zmianą przeznaczenia nieruchomości (LEX nr 3456789). W rozważanej sprawie z wyliczeń dokonanych przez biegłego wynika, iż wartość nieruchomości po zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obniżyła się o 787 000,00 złotych w porównaniu do wartości przed jego zmianą. Zważywszy na ten fakt uznać trzeba, że poniesiona przez powódkę rzeczywista szkoda wyniosła właśnie 787 000,00 złotych. Kwestią sporną w niniejszym postępowaniu była wartość nieruchomości, od której uzależniona była wysokość zasądzonej kwoty tytułem odszkodowania. Na wniosek powódki Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego, który ustalił wartość przedmiotowej nieruchomości gruntowej. Opinia ta została zakwestionowana przez obie strony, w wyniku czego Sąd wezwał biegłego na rozprawę, w celu jej uzupełnienia. Pozwana na rozprawie wniosła o powołanie innego biegłego w celu skonfrontowania z pierwotną opinią. Sąd oddalił wniosek dowodowy uznając go za bezzasadny. W ocenie Sądu brak było podstaw do uwzględnienia powyższego wniosku. Zdaniem Sądu zarówno pierwotnie złożona przez biegłą opinia jak i w powiązaniu z nią opinia uzupełniająca była wystarczająca dla ustalenia wartości przedmiotowej nieruchomości. Opinii tej należało dać w pełni wiarę, jako sporządzonej z zachowaniem właściwej metodologii przez doświadczonego specjalistę - biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości. Opinia została sporządzona zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, była logiczna spójna, jasna i w sposób jednoznaczny określiła wartość nieruchomości z uwzględnieniem czynników korzystnych i niekorzystnych wpływających na jej wartość. Zdaniem Sądu zastosowane przez biegłego kompilacji podejścia porównawczego i metody korygowania ceny średniej oraz metoda porównania parami było prawidłowe. Jego wybór był racjonalny, uzasadniony zasadami szacowania nieruchomości. Biegły wskazał dlaczego zastosował takie podejście (k.79-85). Biegły uwzględnił stan zagospodarowania nieruchomości (jej kształt, rodzaj nieruchomości, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, położenie), przeznaczenie nieruchomości, sposób użytkowania, przeznaczenie w planie miejscowym, przeprowadził analizę i charakterystykę rynku lokalnego(ceny rynkowe). Sąd uznał opinię biegłego za wiarygodną i na jej podstawie określił wartość odszkodowania. Na koniec podkreślić należy, że dla powstania odpowiedzialności odszkodowawczej z art. 36 ust. 3 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym niezbędne jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchwaleniem planu miejscowego bądź jego zmianą, a skutkiem w postaci ograniczenia prawa własności (użytkowania wieczystego), polegającego na uniemożliwieniu lub istotnym ograniczeniu korzystania z nieruchomości, które to powoduje powstanie rzeczywistej szkody. Powódka wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego obszaru, na którym położona jest nieruchomość będąca jej własnością utraciła możliwość wzniesienia na jej terenie budynku wielorodzinnego. Nie ulega wątpliwości, że sprzedając lokale mieszkalne znajdujące się w budynku wielorodzinnym powódka mogłaby uzyskać łącznie wyższą cenę aniżeli w wyniku sprzedaży nieruchomości będących budynkami o charakterze jednorodzinnym. Wartość nieruchomości po zmianie planu zagospodarowania przestrzennego obniżyła się, związek przyczynowy między jego zmianą, a powstaniem szkody jest więc bezsprzeczny i oczywisty. Na marginesie wskazać należy, że powódka w toku korespondencji przedprocesowej przedstawiła pozwanej możliwość zaoferowania jej działki zamiennej, jednakże pozwana nie ustosunkowała się pozytywnie do tej propozycji. Z uwagi na wszystko powyższe zasadne stało się zatem zasądzenie na rzecz Bud-Invest Sp. z o.o. kwoty odszkodowania w wysokości zapewniającej całkowitą kompensatę doznanego uszczerbku, ale jednocześnie nie prowadzącej do nieuzasadnionego wzbogacenia powódki. Wysokość odszkodowania ustalona została zgodnie z zasadą ogólną płynącą z art. 361 § 2 k.c., który stanowi, że jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak jest szczególnych okoliczności, które powodowałyby konieczność przyjęcia za podstawę ustalenia wysokości odszkodowania cen istniejących w innej aniżeli data orzekania chwili. Sąd ustalając wysokość odszkodowania kierował się więc różnicą pomiędzy wartością spornej nieruchomości, jaką osiągnęłaby przy założeniach planu zagospodarowania przestrzennego sprzed jego zmiany i wartością, jaką posiada nieruchomość na skutek uniemożliwienia wzniesienia na gruncie budynku wielorodzinnego, co jest bezpośrednią konsekwencją zmiany. Wobec powyższego Sąd zasądził na rzecz powódki kwotę 787 000,00 złotych, uznając, że powództwo jest usprawiedliwione tak co do zasady, jak i co do wskazanej w sentencji wyroku wysokości. W pozostałej części Sąd oddalił powództwo, o czym łącznie orzekł w punkcie 1- szym i 2-gim wyroku. Sąd zasądził odsetki od zasądzonej kwoty - od daty wydania wyroku, bowiem od chwili ustalenia odszkodowania można mówić o opóźnieniu się dłużnika w zapłacie odszkodowania (…) i w konsekwencji dopiero od tej chwili można zasądzić od niego odsetki za opóźnienie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10.02.2022, II CSK 789/21, LEX nr 4567890). Przyjęcie innej daty (jak wnioskowała powódka) byłoby nieuzasadnione, gdyż prowadziłoby do nadmiernego uprzywilejowania poszkodowanego. Sąd nie mógł przyjąć jako podstawy ustalenia odszkodowania z chwili wyrokowania, a jednocześnie odsetek za opóźnienie w jego zapłacie od daty zgodnej z art. 36 ust 6 u.p.z.p., a więc od dnia 10.12.2022. Tym samym w pozostałym zakresie żądania odnośnie odsetek ustawowych sprzed daty wyrokowania powództwo podlegało oddaleniu, o czym orzeczono punkcie 2-gim wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. zgodnie z zasadą stosunkowego ich rozdzielenia. Z kwoty 1 200 000,00 złotych stanowiącej wartość przedmiotu sporu, zasądzona została kwota 787 000,00 złotych, stanowiąca 70% wartości przedmiotu sporu. Zgodnie z zasadą stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu, strony powinny ponieść jego koszty w takim stopniu, w jakim przegrały sprawę, a zatem powódka w 30%, a pozwana w 70%. Sąd przyjął przy tym, że koszty pełnomocników obu stron powinny wynieść 1 stawki minimalnej, a więc po 7200,00 złotych. Zgodnie z art. 108 § 2 zd.1 k.p.c. Sąd pozostawił szczegółowe wyliczenie kosztów procesu referendarzowi sądowemu.
(-) SSO Anna Kowalska
Podsumowując, Wyrok Sądu Okręgowego stanowi ostateczną decyzję sądu pierwszej instancji w danej sprawie. Jego treść określa prawa i obowiązki stron postępowania oraz ewentualne sankcje lub odszkodowania. Jest to dokument, który ma kluczowe znaczenie dla procesu sądowego i wpływa bezpośrednio na dalszy przebieg sprawy.