Wyrok Sądu Pracy

VIII K 123/23

dnia 22 marca 2024 r.

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Sąd Rejonowy w Warszawie Wydział X Pracy

w składzie następującym:

Przewodniczący SSR Anna Kowalska

Ławnicy Jan Nowak, Maria Wiśniewska

Protokolant Piotr Zieliński

po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2024 r. w Warszawie

przy udziale -

na rozprawie

sprawy z powództwa Krystyny Malinowskiej

przeciwko Janinie Kwiatkowskiej - prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "Kwiaciarnia Róża" w Warszawie, ul. Kwiatowa 1

o odprawę emerytalną, świadczenia socjalne

I. Zasądza od pozwanej Janiny Kwiatkowskiej - prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "Kwiaciarnia Róża" w Warszawie, ul. Kwiatowa 1 na rzecz powódki Krystyny Malinowskiej kwotę 4500 zł (słownie: cztery tysiące pięćset) brutto tytułem odprawy emerytalnej wraz z ustawowymi odsetkami w wysokości 12% (w stosunku rocznym) od dnia 1 lutego 2024 r. do dnia zapłaty - z uwzględnieniem ewentualnej zmiany wysokości stopy procentowej w przyszłości,

II. w pozostałej części powództwo oddala,

III. nie obciąża powódki kosztami zastępstwa prawnego pozwanej od oddalonej części powództwa,

IV. wyrokowi w punkcie I-szym do kwoty 4500 zł (słownie: cztery tysiące pięćset) nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

/-/ Anna Kowalska /-/ SSR Anna Kowalska /-/ Maria Wiśniewska

VIII K 123/23

UZASADNIENIE

W pozwie skierowanym do Sądu Rejonowego w Warszawie, Krystyna Malinowska wniosła o zapłatę odprawy emerytalnej.

Na rozprawie w dniu 15 marca 2024 r. sprecyzowała swoje żądanie domagając się odprawy emerytalnej w kwocie 4500 złotego.

W piśmie z dnia 20 lutego 2024 r. powódka rozszerzyła swoje powództwo domagając się wypłaty świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych - dofinansowania za tzw. "Wczasy pod gruszą" za lata 2022 i 2023 (pozew k. 5, pismo, k. 15, protokół rozprawy k. 25).

W odpowiedzi na pozew pozwana Janina Kwiatkowska prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "Kwiaciarnia Róża" w Warszawie, ul. Kwiatowa 1 działająca przez pełnomocnika procesowego nie uznała powództwa i wniosła o jego oddalenie z zasądzeniem kosztów procesowego według norm przepisanych (odpowiedź na pozew k. 30-35, pismo k. 40).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Krystyna Malinowska była zatrudniona u Janiny Kwiatkowskiej - prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "Kwiaciarnia Róża" w Warszawie, ul. Kwiatowa 1 w okresie od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. - w wymiarze całego etatu, a od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 stycznia 2024 r. w wymiarze 1/2 etatu, wykonując pracę florystki i sprzedawczyni (świadectwo pracy k. 10). Stosunek pracy powódki został rozwiązany przez pracodawcę z dniem 31 stycznia 2024 r. z powodu niezdolności do pracy dłuższej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku - art. 53 § 1 pkt 1b k.p. Od wypowiedzenia powódka nie wniosła odwołania (pismo k. 45, bezsporne).

W dniu 1 lutego 2024 r. powódka nabyła prawo do emerytury. Wysokość świadczeń została określona na kwotę 2500 złotego (decyzja k. 50).

Powódka wykorzystała co najmniej 14 kolejnych dni urlopu wypoczynkowego w 2022 r. i 2023 r. (roczne karty ewidencji powódki k. 55, 60).

W okresie od dnia 1 stycznia 1990 r. do dnia 31 grudnia 1995 r. Krystyna Malinowska była pracownikiem "Zakładów Mięsnych" w Krakowie. Stosunek pracy został rozwiązany w związku z przejściem na rentę. W "Zakładach Mięsnych" w Krakowie w latach 1990-tych i 2000-tych nie były płacone odprawy rentowe ani emerytalne (świadectwo pracy powódki akta osobowe cz. A k. 65-70; zeznania powódki k. 75 v - 80).

Powódka poinformowała Janinę Kwiatkowską i jej pracowników w czasie choroby, iż po ustaniu choroby przechodzi na emeryturę (zeznanie powódki k. 85 v.).

Wynagrodzenie średniomiesięczne powódki z ostatnich trzech miesięcy zatrudnienia liczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowo wyniosło 4500 złotego brutto. Powódka nie kwestionowała zaświadczenia pozwanej (zaświadczenie k. 90, bezsporne).

Sąd oparł ustalenia na złożonych do akt sprawy dokumentach oraz dowodzie z przesłuchania stron - ograniczonego na zasadzie art. 302 § 1 k.p.c. do przesłuchania powódki.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 921 § 1 k.p. pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.

Kodeks pracy stanowi, iż odprawa przysługuje wyłącznie w razie ustania stosunku pracy wskutek przejścia na emeryturę lub rentę. Sposób ustania stosunku pracy do uzyskania tego prawa jest bez znaczenia.

Przewidziany w przepisie regulującym prawo do odprawy "związek" rozwiązania stosunku pracy z przejściem na emeryturę może mieć charakter przyczynowy, czasowy, funkcyjny albo mieszany (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2005 r. I PK 180/04, OSNAPiUS 2005 r. Nr 12, poz. 210).

Z brzmienia przepisu wynika, że nie jest niezbędne bezpośrednie przejście na emeryturę lub rentę po ustaniu stosunku pracy, ale musi zachodzić między nimi związek. Zdarzenia te nie muszą następować równocześnie.

Związek ten zachodzi bowiem także i wówczas, gdy pracownik przechodzi na emeryturę lub rentę w pewien czas po zakończeniu zatrudnienia, ze względu na pobieranie zasiłku chorobowego z powodu choroby rozpoczętej jeszcze w czasie zatrudnienia (vide uchwała SN z dnia 28 czerwca 2001 z 2002 I PZP 1/01 OSNAPiUS z 2002 r. Nr 15, poz. 184).

W przedmiotowej sprawie zachodzi związek czasowy między ustaniem stosunku pracy, a przejściem na emeryturę.

Stosunek pracy został rozwiązany przez pracodawcę w oparciu o art. 53 § 1 pkt 1b k.p z dniem 31 stycznia 2024 r., a z dniem 1 lutego 2024 r. powódka nabyła prawa do emerytury.

Pracownik, który otrzymał odprawę nie może ponownie nabyć do niej prawa (art. 921 § 2 k.p.). Przepis ten statuuje zasadę jednorazowości tego świadczenia.

Odprawa emerytalna została wprowadzona do kodeksu pracy ustawą z dnia 24 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 103, poz. 1121 z późn. zm.). Do 2001 r. odprawa emerytalna była świadczeniem branżowym. Po tej dacie zyskała charakter powszechny.

Nie ulega wątpliwości, co potwierdzają zeznania powódki, którym Sąd dał w pełni wiarę, iż powódka nie otrzymała odprawy rentowej od "Zakładów Mięsnych" w Krakowie, w związku z przejściem na rentę. Nadto należy zauważyć, iż informacja o wypłacie odprawy emerytalnej lub rentowej powinna być przez pracodawców zamieszczana w wydanym pracownikom świadectwie pracy. Odprawa jest bowiem uprawnieniem pracowniczym (art. 97 § 2 k.p.). Takowa informacja nie była zamieszczona w świadectwie pracy powódki.

Powódka Krystyna Malinowska w okresie zatrudnienia u pozwanej była rencistką II grupy. Sąd Najwyższy dobitnie stwierdził, że "przejściem na emeryturę jest zamiana statusu pracownika lub pracownika - emeryta na status wyłącznie emeryta. Następuje ono zawsze i tylko przez rozwiązanie stosunku pracy. Dopóki bowiem trwa stosunek pracy, osoba pobierająca emeryturę nie przestaje być pracownikiem" (vide uchwała SN z dnia 29 października 2002 r. III ZP 25/02, OSNAPiUS 2003, Nr 15, poz. 170).

Charakter powszechny odprawy emerytalnej zakłada, że każdy pracownik, który przestaje być pracownikiem w związku z tym, że przechodzi na emeryturę, przynajmniej raz w życiu powinien otrzymać odprawę z tego tytułu. Powódka niewątpliwie nie otrzymała w swoim życiu odprawy emerytalnej. Odprawa emerytalno - rentowa ma charakter jednorazowy. Nie narusza tej zasady powtórne otrzymanie odprawy rentowej w sytuacji ponownego zatrudnienia pracownika i ponownego rozwiązania stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę (vide wyrok SN z dnia 22 października 2003 r. I PK 323/02).

Przepis art. 921 § 2 k.p wyłącza nie prawo do odprawy, lecz prawo do ponownej odprawy. Odprawa rentowo - emerytalna ma spełniać funkcję "zabezpieczenia". Nabycie prawa do odprawy z jednego tytułu (niezdolności do pracy lub emerytury) nie może pozbawiać pracownika prawa do odprawy z drugiego tytułu.

Według art. 481 § 1 k.c., jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Roszczenie o zapłatę odprawy emerytalnej staje się wymagalne w dniu rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem, nawet wtedy, gdy orzeczenie przyznające emeryturę wydane zostało później (vide wyrok SN z dnia 25 kwietnia 2002 r. sygn. akt I PKN 256/01 Prawo Pracy z 2002 r. Nr 10 str. 36).

Z wyżej wymienionych względów Sąd uznając roszczenie powódki za zasadne, zasądził je w wysokości określonej zaświadczeniem pozwanej wraz z odsetkami ustawowymi (art. 481 § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p.), w wysokości ustalonej rozporządzeniem Rady Ministrów opublikowanym w Dz. U. Nr 120 z 2002 r. poz. 1018, z uwzględnieniem ewentualnej zmiany wysokości stopy procentowej w przyszłości.

Zasądzając należność pracownika w sprawach z zakresu prawa pracy, Sąd z urzędu był zobligowany do nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności w części nie przekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika, (art. 4772 § 1 k.p.c.), o czym orzekł w punkcie czwartym wyr.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 1996 r. Nr 70, poz. 335 z późn. zm.) pozwana miała obowiązek utworzenia funduszu wedł