Wyrok Sądu Pracy

III KPo 123/23                                          dnia 24 maja 2023 r.

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Sąd Rejonowy w Warszawie IV Wydział Pracy w składzie następującym:

Przewodniczący: SSR Anna Kowalska

Ławnicy: Jan Nowak, Maria Wiśniewska

Protokolant: Piotr Zieliński

po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2023 r. w Warszawie

przy udziale: ---

na rozprawie sprawy z powództwa Jana Malinowskiego,

przeciwko Firma "XYZ" Sp. z o.o. w Warszawie,

o odprawę rentową.

I. Zasądza od pozwanej Firma "XYZ" Sp. z o.o. w Warszawie na rzecz

    powoda Jana Malinowskiego kwotę 12 500,00 zł (słownie: dwanaście tysięcy pięćset złotych)

    brutto tytułem odprawy rentowej,

II. wyrokowi w punkcie I-szym nadaje rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty

    3 750,00 zł (słownie: trzy tysiące siedemset pięćdziesiąt złotych).

/-/ Jan Nowak     / -/ SSR Anna Kowalska     /-/ Maria Wiśniewska

UZASADNIENIE

W pozwie skierowanym do Sądu Rejonowego w Warszawie Jan Malinowski wniósł o zapłatę odprawy rentowej. Na rozprawie w dniu 15 marca 2023 r. powód sprecyzował swoje żądanie domagając się odprawy rentowej w kwocie 12 500,00 złotych brutto (pozew k. 1, protokół rozprawy k. 49).

W odpowiedzi na pozew jak i konsekwentnie na rozprawie Firma "XYZ" Sp. z o.o. w Warszawie wniosła o oddalenie powództwa w całości (odpowiedź na pozew k. 19-20, odpis z KRS k. 26-28, 44-47, protokół rozprawy k. 49).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powód był zatrudniony w Firma "XYZ" Sp. z o.o. w Warszawie od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2022 r., na stanowisku Specjalista ds. Marketingu, na podstawie umowy na czas nieokreślony (świadectwo pracy k. 20 akta osobowe powoda).

Z powodu reorganizacji w zakładzie pracy, Firma "XYZ" Sp. z o.o. w Warszawie w dniu 1 października 2022 r. wypowiedziała powodowi umowę o pracę w części dotyczącej stanowiska oraz wynagrodzenia z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia. W związku z oświadczeniem powoda o odmowie przyjęcia nowych warunków umowy o pracę, umową rozwiązała się z dniem 31 grudnia 2022 r. Z tego tytułu pozwana wypłaciła powodowi odprawę pieniężną w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia (wypowiedzenie k. 17, pismo powoda k. 18 - akta osobowe, odpowiedź na pozew k. 20).

Od dnia 15 listopada 2022 r. powód przebywał na zwolnieniu lekarskim i pobierał zasiłek chorobowy (decyzja ZUS k. 9-10, świadectwo pracy k. 20 - akta osobowe, odpowiedz na pozew k. 20, zeznanie powoda k. 50).

W dniu 15 lutego 2023 r. powód złożył do pracodawcy zaświadczenie o stanie zdrowia i prosił o złożenie do ZUS dokumentów potrzebnych do uzyskania renty. Wniosek został złożony w dniu 20 lutego 2023 r. Renta została przyznana powodowi decyzją z dnia 1 marca 2023 r., od dnia 15 marca 2023 r. tj. od zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego do dnia 31 grudnia 2025 r. Od chwili rozwiązania stosunku pracy do daty orzekania powód nie był zatrudniony w jakimkolwiek zakładzie, przebywa na rencie (zaświadczenie o stanie zdrowia k. 4-5, kwestionariusz k. 6-7, decyzja ZUS k. 9-10, zeznanie powoda k. 50).

Według wyliczenia pozwanego zakładu wysokość odprawy rentowej przysługującej powodowi - przy założeniu słuszności roszczenia wyniosła 12 500,00 złotych brutto. Wysokość wynagrodzenia powoda z ostatnich 12 miesięcy pracy u pozwanego obliczona na zasadach obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy wyniosła 4 166,67 złotych. Powód nie kwestionował wyliczeń pozwanego zakładu (informacja k. 25, zaświadczenie k. 24, protokół rozprawy k. 49, bezsporne).

Sąd oparł ustalenia na złożonych do akt sprawy dokumentach oraz dowodzie z przesłuchania stron - ograniczonego na zasadzie art. 302 § 1 k.p.c. do przesłuchania powoda. Generalnie stan faktyczny w sprawie był bezsporny, natomiast wątpliwości budziła jego interpretacja prawna.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie, z art. 921 § 1 k.p. pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę przysługuje odprawa pieniężna w wysokości 6-miesięcznego wynagrodzenia.

Kodeks pracy stanowi, iż odprawa przysługuje wyłącznie w razie ustania stosunku pracy wskutek przejścia na emeryturę lub rentę. Sposób ustania stosunku pracy do uzyskania tego prawa jest bez znaczenia.

Przejście na rentę oznacza utratę statusu pracownika w zamian za uzyskanie statusu rencisty lub emeryta. Związek między ustaniem stosunku pracy, a przejściem na rentę jest ujmowany bardzo szeroko w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Przewidziany, bowiem w przepisie regulującym prawo do odprawy "związek" rozwiązania stosunku pracy z przejściem na rentę może mieć charakter przyczynowy, czasowy, funkcjonalny albo mieszany (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2002 r. I PKN 704/01, OSNP 2004/18/309).

Z brzmienia przypisu wynika, że nie jest niezbędne bezpośrednie przejście na emeryturę lub rentę po ustaniu stosunku pracy, ale musi zachodzić między nimi związek. Zdarzenia te nie muszą następować równocześnie.

W uchwale z dnia 28 stycznia 1992 r., I PZP 47/91 (OSNPC z 1992 r. z. 7-8 poz. 110), Sąd Najwyższy uznał, iż ze zwrotu "przechodzącemu na rentę inwalidzką lub emeryturę" nie wynika, że w każdym wypadku powodem rozwiązania stosunku pracy musi być zamiar uzyskania tych świadczeń. Wystarczy, bowiem, że występuje określone następstwo w czasie z datą ustania zatrudnienia. W konkluzji Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że pracownik, który po upływie okresu zasiłkowego, trwającego nieprzerwanie w czasie stosunku pracy i po jego zakończeniu, uzyskuje rentę inwalidzką, powinien być traktowany jako przechodzący na rentę inwalidzką bezpośrednio po ustaniu zatrudnienia. Związek ten zachodzi, bowiem, gdy pracownik przechodzi na emeryturę lub rentę w pewien czas po zakończeniu zatrudnienia, ze względu na pobieranie zasiłku chorobowego z powodu choroby rozpoczętej jeszcze w czasie zatrudnienia (vide uchwała SN z dnia 28 stycznia 1992 r. I PZP 47/91).

W niniejszej sprawie jest bezspornym, iż powód w okresie wypowiedzenia jeszcze przed ustaniem stosunku pracy - od 15 listopada 2022 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, a następnie pobierał zasiłek chorobowy (po zakończeniu stosunku pracy). Renta została powodowi przyznana decyzją ZUS z dnia 1 marca 2023 r., a jej wypłata rozpoczęła się bezpośrednio po zakończeniu pobierania przez powoda zasiłku chorobowego. Mimo, iż w przedmiotowej sprawie może istnieć wątpliwość, co do celu, jaki przyświecał stronom przy rozwiązaniu stosunku pracy, to nie można stracić z pola widzenia okoliczności, że rozwiązanie stosunku pracy doprowadziło do skorzystania przez pracownika z przysługującego mu prawa do renty.

Odprawa rentowa została wprowadzona do kodeksu pracy ustawą z dnia 28 lipca 1993 r. o zmianie ustawy - kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. 1993 nr 99 poz. 452). Do dnia 28 lipca 1993 r. odprawa ta była świadczeniem branżowym. Po tej dacie zyskała charakter powszechny. Ten charakter zakłada, że każdy pracownik, który przestaje być pracownikiem w związku z tym, że przechodzi na rentę przynajmniej raz w życiu powinien otrzymać odprawę z tego tytułu. Odprawa emerytalno - rentowa ma charakter jednorazowy (art. 921 § 2 k.p.). Odprawa ta ma spełniać funkcję "socjalną". W ocenie sądu nie bez znaczenia w sprawie jest fakt, iż powód pracował w pozwanym zakładzie 12 lat i ten okres pracy prawie wyczerpuje staż pracowniczy powoda.

Reasumując należało uznać istnienie związku w rozumieniu art. 921 § 1 k.p. pomiędzy ustaniem stosunku pracy, a przejściem na rentę, co skutkowało uwzględnieniem powództwa.

Przedmiotowa odprawa rentowa, zgodnie z regulacją kodeksową, przysługuje wszystkim pracownikom w wysokości 6-miesięcznego wynagrodzenia. Odprawy rentowe mogą być jednak wypłacane na innych zasadach i w innej wysokości z tym, że przepisy regulaminów, statutów i układów zbiorowych pracy, które regulują te kwestie, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż art. 911 § 1 k.p.

W niniejszej sprawie wysokość i zasady wypłacenia zostały uregulowane w regulaminie. Zgodnie z treścią § 19 "Regulaminu Wynagradzania" pracownikom, z którymi stosunek pracy ustał w związku z przejściem na emeryturę lub rentę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia, - jeżeli pracownik był zatrudniony, co najmniej 5 lat i 6-miesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudnionym, co najmniej 10 lat. Podstawę wymiaru odprawy pieniężnej stanowi średnie wynagrodzenie w zakładzie pracy liczone za 12 miesięcy.

Staż pracy powoda w pozwanym zakładzie pracy wynosił ponad 12 lat. Zgodnie z oświadczeniem pozwanego zakładu pracy, średnie wynagrodzenie w zakładzie pracy liczone za 12 miesięcy wyniosło 4 166,67 złotych, a w związku z tym powodowi przysługiwała odprawa rentowa w wysokości 12 500,00 złotych brutto.

Powód otrzymał 3-miesięczną odprawę z tytułu rozwiązania umowy o pracę z przyczyn nie dotyczących pracownika. Nie powoduje to jednak utraty prawa do ubiegania się o odprawę rentową. W sytuacji, gdy z tytułu ustania jednego stosunku pracy pracownik spełnia warunki do nabycia prawa do odprawy rentowej oraz do odprawy przysługującej pracownikom zwolnionym z pracy z przyczyn nie dotyczących pracownika, to przysługują mu obie odprawy.

Zasądzając należność pracownika w sprawach z zakresu prawa pracy, Sąd z urzędu był zobligowany do nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności w części nie przekraczającej pełnego 3-miesięcznego wynagrodzenia pracownika (art. 477² § 1 k.p.c.).

Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku.

/-/ SSR Anna Kowalska