Postanowienie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od opłaty za kopie dokumentów z akt sprawy

Sygn. akt II K 1234/23 Warszawa, dnia 24 sierpnia 2024 r.

POSTANOWIENIE

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie, w składzie:

Przewodniczący: Anna Kowalska

po rozpoznaniu na posiedzeniu sprawy

Jan Nowak oskarżonego z art. 286 § 1 kk

z wniosku oskarżonego

w przedmiocie wniosku o zwolnienie od opłaty za kopie dokumentów z akt sprawy

na podstawie art. 93 kpk

postanawia:

nie uwzględnić wniosku.

UZASADNIENIE

Oskarżony wniósł wniosek o wydanie kserokopii 150 stron dokumentów z akt sprawy, wnosząc jednocześnie o umorzenie opłaty za kserokopie dokumentów z akt sprawy. W ocenie Sądu, mając na uwadze dyrektywę interpretacyjną, wynikającą z art. 618 § 1 kpk, jest to w istocie wniosek o zwolnienie oskarżonego z obowiązku zapłaty tych kosztów.

W ocenie Sądu, brak jest podstawy prawnej do uwzględnienia takiego wniosku. Zgodnie z treścią art. 156 § 1 kpk, zdanie pierwsze, na wniosek oskarżonego lub jego obrońcy wydaje się odpłatnie kopie dokumentów z akt sprawy. Art. 624 § 1 kpk przewiduje zwolnienie od ponoszenia kosztów podlegających uiszczeniu przy wnoszeniu pisma procesowego, zaś art. 621 kpk zwolnienie od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych. Stosownie do unormowania art. 616 § 1 kpk do kosztów procesu należą koszty sądowe i uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika, zaś koszty sądowe obejmują opłaty i wydatki poniesione przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania. Brak podstaw do przyjęcia, iż odpłatność za wydawane kserokopie z akt sprawy stanowi opłatę w rozumieniu art. 616 § 1 kpk. Użycie w art. 156 § 1 kpk, zawierającym upoważnienie dla Ministra Sprawiedliwości do określenia wysokości należności za wydanie kserokopii dokumentów z akt sprawy, określenia "opłata", nie stanowi wystarczającego argumentu za uznaniem, iż w przypadku obu instytucji prawnych chodzi o ten sam rodzaj opłaty. Odpłatność za uzyskanie kopii dokumentów nie ogranicza przysługującego stronom uprawnienia do posiadania odpisów dokumentów z akt sprawy sądowej, tym bardziej, że od kopii wykonanej samodzielnie nie pobiera się opłaty (art. 156 § 1 kpk). Możliwość uzyskania kopii, zamiast osobistego sporządzania odpisów jest zatem tylko ułatwieniem, którego spełnienie łączy się z dodatkowym finansowym obciążeniem sądu. W konsekwencji koszty takiego ułatwienia powinna ponosić zainteresowana osoba. Ponadto możliwość uzyskania zwolnienia od opłaty za kopie dokumentów z akt sprawy mogłoby w skrajnych przypadkach prowadzić do utrudniania postępowania sądowego poprzez żądanie kserowania całości akt sprawy, które następowałoby nieodpłatnie, pod warunkiem spełniania przez wnioskodawcę przesłanek z art. 621 § 1 kpk.

W ocenie Sądu, ratio legis umieszczenia w treści art. 156 § 1 kpk warunku odpłatnego udostępniania kserokopii z akt sprawy, sprzeciwia się zwolnieniu oskarżonego od uiszczenia tych kosztów. Oskarżony może realizować swoje prawo do obrony poprzez zapoznanie się z aktami, z których może również sporządzać własnoręcznie odpisy. Reasumując, opłaty za wydanie kserokopii dokumentów oraz uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, pobierane na podstawie art. 156 § 1 kpk, w wysokości określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości wydanym na podstawie art. 156 § 2 kpk, nie wchodzą w skład kosztów sądowych w rozumieniu art. 616 kpk i przepis art. 621 kpk, stanowiący podstawę do zwolnienia od kosztów sądowych nie ma do nich zastosowania.

Przedstawione wyżej przez Sąd pogląd został wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2008 r. (I KZP 35/08) i Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela to stanowisko, jak również argumentację przywołaną w uzasadnieniu cytowanej uchwały.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie.

Sygn. akt II K 1234/23 Warszawa, dnia 24 sierpnia 2024 r.

ZARZĄDZENIE

Sekretariat proszę o:

1. Odnotowanie wydania postanowienia w repertorium "K".

2. Doręczenie odpisu postanowienia z pouczeniem, że nie przysługuje na nie zażalenie:

- oskarżycielowi publicznemu,

- obrońcy,

- oskarżonemu.

3. Wezwanie na podstawie art. 156 § 1 kpk Jan Nowak do uiszczenia opłaty za kopie dokumentów z akt sprawy w wysokości 75 (słownie: siedemdziesiąt pięć) złotych, w terminie 7 dni pod rygorem uznania wniosku o wydanie kopii za bezskuteczny. Po uiszczeniu opłaty proszę wydać kserokopie zgodnie z wnioskiem.

4. Przedłożenie akt sprawy z wpływem zażalenia lub za 14 dni.

Anna Kowalska